मादुरोद्वारा यातनासम्बन्धी अभियोग अस्वीकार

काठमाडौं । भेनेजुएलाका पूर्वराष्ट्रपति निकोलस मादुरोले आफू र पत्नी सिलिया फ्लोरेसमाथि लगाइएका यातनासम्बन्धी नयाँ अभियोग अस्वीकार गरेका छन् । उनले आफूहरू निर्दोष रहेको दाबी गरेका छन् । बिहीबार अदालतमा उपस्थित मादुरोले आफूमाथिका आरोपलाई ‘झुटा’ बताएका हुन् । अदालतमा बयान दिने क्रममा मादुरोले अभियोगहरू झुटा आरोप र गलत बयानबाजीमा आधारित रहेको जिकिर गरेका थिए । त्यसपछि न्यायाधीश अल्भिन के. हेलरस्टिनले मादुरोका तर्फबाट निर्दोष रहेको बयान दर्ता गरिने घोषणा गरेका थिए । फ्लोरेसले स्पेनी भाषाका दोभाषेमार्फत आफू पूर्ण रूपमा निर्दोष रहेको र कुनै अपराध नगरेको बताएकी थिइन् । अमेरिकी सेनाले काराकासस्थित निवासमा राति छापा मारेर नियन्त्रणमा लिएको आठ महिनापछि दम्पतीलाई न्युयोर्कस्थित अदालतमा उपस्थित गराइएको हो । दुवैजना हाल अमेरिकी हिरासतमा छन् । यसअघि लागुऔषध तस्करीसम्बन्धी अभियोग खेपिरहेका उनीहरूमाथि यातनासम्बन्धी थप अभियोग लगाइएको हो । अदालतले तय गरेको कार्यतालिकाअनुसार मुद्दाको नियमित सुनुवाइ सन् २०२७ जुन १४ देखि सुरु हुनेछ । यातनासम्बन्धी अभियोग के हुन् ? अभियोगपत्रअनुसार मादुरो र फ्लोरेसमाथि सन् २०१३ देखि २०२६ सम्म राज्यको सहयोगमा दमन अभियान चलाएको र तीन अमेरिकी नागरिकसहित दर्जनौँ व्यक्तिलाई यातना दिएको आरोप छ । सत्तामा टिकिरहने षड्यन्त्रअन्तर्गत मानव अधिकारको गम्भीर उल्लंघन गरिएको अभियोगमा उल्लेख छ । मादुरोको निर्देशनमा सुरक्षा निकायले बन्दीहरूलाई विद्युतीय झट्का दिने, कुटपिट गर्ने र श्वासप्रश्वासमा अवरोध पुर्‍याउने गरेको आरोप लगाइएको छ । उनले यातना दिने तरिका सुझाउने, पीडितमाथि भइरहेको यातनाबारे नियमित जानकारी लिने र एक बन्दीका सन्तानलाई मार्ने धम्कीसमेत दिन लगाएको अभियोगपत्रमा उल्लेख छ । फ्लोरेसमाथि पनि दमनकारी संयन्त्र निर्माणमा सहयोग गरेको र निश्चित व्यक्तिहरूलाई यातना दिन आदेश दिएको आरोप छ । मानव अधिकारवादी संस्थाहरूले लामो समयदेखि भेनेजुएलाका अधिकारीमाथि बन्दीहरूलाई यातना दिएको आरोप लगाउँदै आएका छन् । अमेरिकी अभियोगपत्रले मादुरोलाई यी आरोपमा जवाफदेही बनाउने कानुनी प्रक्रिया अघि बढाएको छ । विपक्षीमाथि दमन गरेको आरोपमा मादुरोविरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतले मानवताविरुद्धको अपराधबारे अनुसन्धान गरिरहेको छ । तर, अदालतले उनीविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरिसकेको छैन । विदेशी अधिकारीमाथि मुद्दा चलाउने अभ्यास अन्तर्राष्ट्रिय कानुनले यातनालाई गम्भीर अपराध मानेको छ । केही परिस्थितिमा अपराध भएको देश वा पीडितको नागरिकता फरक भए पनि अन्य देशमा मुद्दा चलाउन सकिन्छ । यद्यपि, अमेरिकामा विदेशी अधिकारीमाथि यस्तो अभियोगमा मुद्दा चलाइने घटना दुर्लभ छ । यसअघि लाइबेरियाका पूर्वराष्ट्रपति चाल्र्स टेलरका छोरा, युक्रेनमा युद्ध अपराधमा दोषी ठहरिएका रुसी नागरिक तथा सिरियाका बसर अल–असद शासनअन्तर्गतका पूर्वकारागार प्रमुखविरुद्ध यस्ता प्रकृतिका मुद्दा चलेका थिए । डीडब्ल्यू