स्वर्णिम वाग्लेलाई प्रदीप ज्ञवालीकाे जवाफ : नेपालमा कहिल्यै भारतविरोधी राष्ट्रवादको युग थिएन

<p><strong>काठमाडौं, कात्तिक ९ ।</strong> नेकपा एमालेका नेता तथा पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले भारतको नयाँदिल्लीमा दिनुभएको अभिव्यक्तिप्रति कडा आपत्ति जनाउनुभएको छ । उहाँले नेपालको राष्ट्रवादलाई भारतविरोधी भावनासँग जोडेर व्याख्या गर्नु नेपालको स्वाभिमान र राष्ट्रिय हितमा आँच पुर्‍याउने विषय भएको टिप्पणी गर्नुभएको छ ।</p> <p>अर्थमन्त्री वाग्लेले नयाँदिल्लीमा आयोजित एनडीटीभी वर्ल्ड समिट २०२६ मा बोल्दै नेपालमा भारतविरोधी भावनासँग जोडिएको राष्ट्रवादको युग समाप्त भएको बताउनुभएको थियो । उहाँको उक्त अभिव्यक्तिप्रति आपत्ति जनाउँदै नेता ज्ञवालीले सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपालको राष्ट्रवाद र भारतसँगको सम्बन्धबारे आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्नुभएको हो । “अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले नयाँदिल्लीमा ‘नेपालमा भारतविरोधी राष्ट्रवादको युग सकियो’ भनेर दिनुभएको अभिव्यक्ति गैरकूटनीतिक, असान्दर्भिक र नेपालको स्वाभिमान एवं हितमा आँच पुर्‍याउने खालको छ,” ज्ञवालीले लेख्नुभएको छ ।</p> <p>उहाँले विदेशी भूमिमा पुगेर आफ्नो देशको आन्तरिक राजनीतिक मतभिन्नताबारे टिप्पणी गर्नु सरकारी पदाधिकारीका लागि उपयुक्त नहुने बताउनुभएको छ । नेपालको राष्ट्रवादलाई भारतविरोधी भावनासँग जोडेर प्रस्तुत गर्नु नै गलत भएको उहाँको तर्क छ । “नेपालमा कहिल्यै ‘भारतविरोधी राष्ट्रवादको युग’ थिएन । नेपालले जहिल्यै सार्वभौम समानता र पारस्परिक हित एवं सम्मानमा उभिएको मित्रतापूर्ण सम्बन्ध चाह्यो र आज पनि त्यही चाहन्छ,” ज्ञवालीले स्पष्ट पार्नुभएको छ ।</p> <p>कुनै व्यक्ति वा समूहको दृष्टिकोणलाई समग्र राष्ट्रको भावनाका रूपमा व्याख्या गर्न नमिल्ने उल्लेख गर्दै उहाँले अर्थमन्त्री वाग्लेलाई प्रश्न गर्नुभएको छ, “अर्थमन्त्रीले कुन ‘युग’ को कुरा गर्नुभएको हो ?”</p> <p>नेता ज्ञवालीले नेपाल र भारतबीचको सम्बन्ध घनिष्ठ भए पनि दुई देशबीच समाधान हुन बाँकी रहेका विभिन्न समस्या रहेको औँल्याउनुभएको छ । उहाँले सीमा विवाद, सन् १९५० को सन्धिका कतिपय प्रावधान, नेपाली उत्पादनले भारतीय बजारमा प्रवेश पाउन भोग्नुपर्ने झन्झट, बढ्दो व्यापार घाटा र सीमावर्ती क्षेत्रमा बनाइएका एकतर्फी बाँधका कारण नेपाली भूभागमा हुने डुबानजस्ता विषय उठाउनुभएको छ ।</p> <p>त्यसैगरी, नेपालले पाउनुपर्ने वैकल्पिक हवाई प्रवेश मार्गका विषयमा भइरहेको ढिलाइप्रति पनि उहाँले ध्यानाकर्षण गराउनुभएको छ । यी विषयलाई बेवास्ता गरेर दुई देशबीचको सम्बन्ध बलियो हुन नसक्ने उहाँको भनाइ छ । “घनिष्ठ छिमेकी मित्रसँग यी विषयमा खुलस्त कुरा हुनु आवश्यक छ । समस्यालाई गुन्द्रीमुनि लुकाएर सम्बन्ध बलियो हुँदैन,” ज्ञवालीले लेख्नुभएको छ ।</p> <p>नेपाल–भारत सम्बन्धमा रहेका समस्या र असहमतिका विषय उठाउनु कुनै देशविशेषको विरोध नभई नेपालको राष्ट्रिय हितसँग सम्बन्धित प्रश्न भएको उहाँले स्पष्ट पार्नुभएको छ । “यी विषयहरू उठाउनु कुनै देशविशेषको विरोध होइन । यो नेपालको राष्ट्रिय हितको प्रश्न हो,” उहाँले उल्लेख गर्नुभएको छ ।</p> <p>ज्ञवालीले राष्ट्रिय हितको रक्षा गर्नु हरेक सरकारको दायित्व भएको स्मरण गराउँदै नेपाल–भारत सम्बन्धका जटिल विषय समाधान गर्न बलियो राष्ट्रिय एकता र साझा सहमति आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ । उहाँका अनुसार राष्ट्रिय सहमतिका आधारमा गम्भीर कूटनीतिक पहल अघि बढाउनु नै समस्याको समाधान गर्ने उपयुक्त बाटो हो ।</p> <p>अर्थमन्त्री वाग्लेको अभिव्यक्तिलाई लक्षित गर्दै ज्ञवालीले यथार्थलाई ढाकछोप गरेर अपनाइने तुष्टीकरणको नीतिले देशको हित र स्वाभिमानको रक्षा गर्न नसक्ने टिप्पणी गर्नुभएको छ । “यथार्थलाई ढाकछोप गरेर लिइने तुष्टीकरणको नीतिले राष्ट्रिय हित र स्वाभिमानलाई बलियो बनाउँदैन, बरु तिनमा आँच पुर्‍याउँछ,” उहाँले लेख्नुभएको छ ।</p> <p>नेपाल र भारतबीचको सम्बन्ध पारस्परिक सम्मान, समान सार्वभौमिकता र साझा हितका आधारमा अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिँदै ज्ञवालीले राष्ट्रिय स्वाभिमानसँग जोडिएका विषयमा स्पष्ट अडान राख्नु सरकारको जिम्मेवारी भएको धारणा व्यक्त गर्नुभएको छ ।</p>