साइबर सुरक्षा जोखिमपछि बैंक तथा सरकारी निकायका वेबसाइट बन्द

काठमाडौं । बैंक तथा वित्तीय संस्था, कर्मचारी सञ्चय कोष, सामाजिक सुरक्षा कोषलगायत विभिन्न सरकारी निकायका वेबसाइट बन्द भएका छन्। वेबसाइट सञ्चालनमा प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा पीएचपीमा सुरक्षा जोखिम देखिएपछि सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि वेबसाइट अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको हो।पीएचपी प्रयोग गरिएका बैंक तथा वित्तीय संस्था र सरकारी निकायका वेबसाइट बन्द गरिएका हुन्। वेबसाइट बन्द गरिए पनि ग्राहकको सूचना वा आर्थिक कारोबारमा कुनै हानि–नोक्सानी नभएको बैंक तथा वित्तीय संस्थाले जनाएका छन्। साइबर सुरक्षामा जोखिम देखिएपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थासहित भुक्तानी प्रणाली सञ्चालक, भुक्तानी सेवा प्रदायक र रेमिट्यान्स कम्पनीलाई सुरक्षा सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। राष्ट्र बैंकले आज सूचना जारी गर्दै सम्भावित साइबर आक्रमणबाट बच्न वेबसाइट अस्थायी रूपमा बन्द गर्न र सुरक्षा प्रणाली अद्यावधिक गर्न आग्रह गरेको हो। राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलले पनि पीएचपीमा समस्या देखिएपछि सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि वेबसाइट बन्द गरिएको बताए। ‘पीएचपी प्रविधिमा देखिएको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै बैंकको वेबसाइटलगायतका सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको हो,’ राष्ट्र बैंकको सूचनामा उल्लेख छ। यसबाट बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रका सरोकारवाला निकाय र सर्वसाधारणलाई असुविधा हुन सक्ने सूचनामा जनाइएको छ। राष्ट्र बैंकले आफ्नो आधिकारिक सामाजिक सञ्जालमार्फत आवश्यक सूचना लिन आग्रह गर्दै जोखिम न्यूनीकरणका लागि सुरक्षा सतर्कता अपनाउन, प्रयोग भइरहेका प्रणालीलाई सबलीकरण गर्न र नियमित सुरक्षा निगरानी बढाउन सम्बन्धित संस्थालाई निर्देशन दिएको छ। पीएचपीमा देखिएका कमजोरीका कारण प्रभावित सर्भरमा अनधिकृत पहुँचको जोखिम हुन्छ। अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा निकाय (एनएसए) ले पनि अक्टोबर २१ मा जारी सूचनामा प्रभावित प्रणालीमा तत्काल सुरक्षा उपाय अपनाउन भनेको छ। त्यसो गर्न नसक्ने अवस्थामा जोखिमयुक्त सेवा अस्थायी रूपमा अफलाइन राख्न सुझाव दिएको छ। सोही सुझावका आधारमा बैंक तथा वित्तीय संस्था र अन्य निकायले वेबसाइट बन्द गरेका हुन्। बैंकका वेबसाइट बन्द हुँदा ग्राहकले ब्याजदर, सेवा शुल्क, शाखा तथा एटीएमको विवरण, कर्जा योजना, वित्तीय विवरण र अन्य सार्वजनिक सूचना सहजै प्राप्त गर्न नसक्ने अवस्था आउन सक्छ। वेबसाइटमार्फत उपलब्ध अनलाइन आवेदन, खाता खोल्ने प्रक्रिया र अन्य सुविधासमेत प्रभावित हुन सक्छन्। वेबसाइट बन्द भए पनि बैंकको सम्पूर्ण कारोबार भने बन्द भएको होइन। खासगरी इन्टरनेट बैंकिङ र वेबसाइटसँग सम्बन्धित सेवा प्रभावित भएको नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष सन्तोष कोइरालाले बताए। ‘क्यूआर, मोबाइल बैंकिङलगायत सेवा सुचारु छन्। मुख्य समस्या इन्टरनेट बैंकिङ र वेबसाइटसँग सम्बन्धित सेवामा छ,’ उनले भने, ‘केही बैंक तथा वित्तीय संस्थाले जोखिमको अवस्था मूल्यांकन गरेर वेबसाइट पुनः सञ्चालनमा ल्याइसकेका छन्।’ राष्ट्र बैंकले सूचना जारी गरेरै वेबसाइट अस्थायी रूपमा बन्द गर्न र सबै सुरक्षा उपाय अपनाउन आग्रह गरेको उनले जानकारी दिए। यो समस्या नेपालमा मात्र नभई पीएचपी प्रविधि प्रयोग गर्ने अन्य निकायका वेबसाइटमा समेत देखिएको बताइएको छ। पीएचपीमा सुरक्षा जोखिम देखिए पनि अहिलेसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्था, ग्राहक वा अन्य कुनै पक्षलाई हानि–नोक्सानी नभएको बताइएको छ।