डोपिङविरुद्ध अभियानमा सघाउन केन्यामा विश्व च्याम्पियनसिप

नैरोबी । विश्व एथलेटिक्स महासंघका अध्यक्ष सेबास्टियन कोले केन्यालाई सन् २०२९ को विश्व एथलेटिक्स च्याम्पियनसिप आयोजना गर्दा आफ्ना खेलाडीहरूमा व्याप्त डोपिङको समस्या नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्ने बताएका छन् । पूर्वी अफ्रिकी राष्ट्र केन्या एथलेटिक्समा विश्व शक्तिको रूपमा परिचित छ । विशेष गरी लामो तथा मध्यम दूरीको दौडमा केन्याली खेलाडीको दबदबा रहँदै आएको छ । तर, पछिल्ला वर्षहरूमा यहाँ डोपिङका घटनामा पनि वृद्धि भइरहेको छ । केन्याका करिब १४० खेलाडी डोपिङका कारण निलम्बनमा परिसकेका छन् । खेलाडीहरूको डोपिङसम्बन्धी निगरानी गर्ने निकाय एथलेटिक्स इन्टिग्रिटी युनिट (एआईयू) ले मंगलबार मात्रै एक खेलाडीको नमुनामा प्रतिबन्धित पदार्थ भेटिएको घोषणा गरेको थियो । अध्यक्ष सेबास्टियन अहिले नैरोबी भ्रमणमा छन् । उनले पत्रकार सम्मेलनका क्रममा भने, ‘स्वच्छ केन्याली एथलेटिक्सको लक्ष्य हासिल गर्ने हाम्रो प्रयासमा यस च्याम्पियनसिपले सहयोग गर्नेछ ।’ ‘के अझै धेरै काम गर्न बाँकी छ ?’ छ । के यो च्याम्पियनसिपले यस विषयमा थप ध्यान केन्द्रित गर्न मद्दत गर्नेछ ? अवश्य,’ उनले प्रश्नोत्तरमा भने । एआईयूले आफूलाई बुझाउने प्रतिवेदनहरूमा केन्यामा सुधार भइरहेको स्पष्ट उल्लेख गरेको अध्यक्ष कोले बताए । उनका अनुसार डोपिङ नियन्त्रणका क्षेत्रमा केन्या निकै अगाडि बढिसकेको छ । अफ्रिकी महादेशमा विश्व एथलेटिक्स च्याम्पियनसिप आयोजना गर्ने अधिकार प्राप्त गर्ने केन्या पहिलो देश हो । गत वर्ष टोकियोमा सम्पन्न च्याम्पियनसिपमा केन्या समग्र पदक तालिकामा अमेरिकापछि दोस्रो स्थानमा रहेको थियो । केन्याले ७ स्वर्ण, २ रजत र २ कांस्यसहित कुल ११ पदक जितेको थियो । तर सन् २०१७ यता दर्जनौं केन्याली खेलाडी, विशेषतः लामो दूरीका धावकहरू डोपिङका कारण निलम्बनमा परेपछि केन्याको यो सफलतामाथि प्रश्न उठ्दै आएको छ । डोपिङका कारण निलम्बित खेलाडीको संख्या अन्य देशको तुलनामा केन्यामा बढी छ । म्याराथनमा विश्व कीर्तिमानधारी रुथ चेप्नेगेटिचले डोपिङ गरेको स्वीकार गरेपछि एआईयूले सन् २०२५ अक्टोबरमा उनलाई तीन वर्षको प्रतिबन्ध लगाएको थियो । त्यसै वर्ष पेरिस ओलम्पिकको १० हजार मिटर दौडमा पाँचौं स्थान हासिल गरेका बेनार्ड किबेट पनि एआईयूको कारबाहीमा परेका थिए । यसै वर्ष मार्चमा सन् २०२१ को न्युयोर्क म्याराथन विजेता अल्बर्ट कोरिरलाई प्रदर्शन बढाउन प्रयोग गरिने प्रतिबन्धित औषधि सेवन गरेको पुष्टि भएपछि पाँच वर्षको प्रतिबन्ध लगाइएको थियो । केन्यामा एथलेटिक्स राष्ट्रिय खेलका रूपमा स्थापित छ । बेरोजगारी उच्च रहेको र राम्रो तलब पाइने रोजगारीमा अवसर सीमित भएका कारण धेरै मानिसले खेलकुदलाई गरिबीबाट बाहिर निस्कने माध्यमका रूपमा लिने गरेका छन् । केन्याका पूर्व तथा वर्तमान एथलेटिक्स नेतृत्व, खेलाडीसँगको छलफलमा एथलेटिक्सबाट खेलभावना, निष्पक्षता र इमानदारी कायम राख्नुलाई राष्ट्रिय प्राथमिकताको महत्त्वपूर्ण विषयमा लिइएको आफूले महसुस गरेको अध्यक्ष कोले बताए । उनले केन्यामा डोपिङविरुद्धको अभियान प्रभावकारी बनाउन अधिकारीहरूले स्रोतसाधन बढाएको स्वीकार गरे पनि पूर्ण रूपमा डोपिङमुक्त अवस्था हासिल गर्न भने कठिन हुने बताए । ‘तर सन् २०१५ मा हामीले यो यात्रा सुरु गर्दा जुन अवस्थामा थियौं, अहिलेको अवस्था त्यसको तुलनामा निकै अगाडि छ,’ उनले जानकारी गराए ।एएफपी