महालक्ष्मीको पूजा आराधना गर्दै कोजाग्रत पूर्णिमा मनाइयो, दशैँ विधिवत् समापन

काठमाडौं – धनधान्य र ऐश्वर्यकी देवी महालक्ष्मीको पूजा आराधना गर्दै आइतबार कोजाग्रत पूर्णिमा मनाइएको छ । बडादशैँको अन्तिम दिनका रूपमा मनाइने यस पर्वसँगै विजयादशमीमा सुरु भएको टीका र जमरा लगाएर मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने क्रम पनि समाप्त भएको छ । कोजाग्रत पूर्णिमाको साँझ घरघरमा महालक्ष्मीको पूजा गरी रातभर जाग्राम बस्ने धार्मिक परम्परा छ । आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि सुरु भएको दुर्गा पक्ष अर्थात् बडादशैँ कोजाग्रत पूर्णिमासँगै समापन भएको हो । नवरात्र विजयादशमीका दिन समाप्त भए पनि समग्र दुर्गा पक्ष भने आश्विन शुक्ल पूर्णिमासम्म कायम रहने धार्मिक मान्यता छ । यस दिन शास्त्रअनुसार गर्नुपर्ने अखिल बलिपूर्तिको कार्यसमेत सम्पन्न भएको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ । कोजाग्रत पूर्णिमाको रात जाग्राम बसेका मानिसका घरमा पृथ्वी भ्रमण गर्दै हिँडेकी महालक्ष्मी प्रवेश गरी धन, ऐश्वर्य र सम्पन्नता प्रदान गर्छिन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ। यही विश्वासका आधारमा महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी रातभर जाग्राम बस्ने परम्परा रहिआएको समितिका अध्यक्ष प्रा। पुरुषोत्तम भट्टराईले बताए । दशैँका अवसरमा घरघरमा राखिएका जमरा आइतबार नदी, तलाउ, पोखरीलगायत पवित्र तीर्थस्थलमा लगेर विसर्जन गरिएको छ । अखिल बलिपूर्तिसँगै नवदुर्गाको प्रसादस्वरूप टीका र जमरा लगाउने तथा मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने क्रम पनि समाप्त भएको हो। नेपालीले आ–आफ्नो परम्परा, संस्कृति र गच्छेअनुसार मनाएको बडादशैँ यससँगै विधिवत् रूपमा टुङ्गिएको छ । माता दुर्गाका तीन प्रमुख स्वरूपमध्ये एक महालक्ष्मीको पूजा गरी दुर्गा पक्षलाई बिदा गर्ने परम्परा छ । लक्ष्मीपूजाभन्दा १५ दिनअघि महालक्ष्मीको आराधना गरिने भएकाले पनि कोजाग्रत पूर्णिमाको विशेष धार्मिक महत्त्व रहेको मानिन्छ । यस पूर्णिमालाई कौमुदी पूर्णिमा पनि भनिन्छ । कोजाग्रत पूर्णिमाका अवसरमा महालक्ष्मीसँगै हात्तीमा सवार इन्द्रको समेत पूजा गर्ने चलन छ। पूजा आराधना सम्पन्न गरेपछि रातभर जाग्राम बस्ने र जुवा खेल्ने परम्परासमेत रहेको अध्यक्ष भट्टराईले बताए। धन, ऐश्वर्य र समृद्धिको कामनासँग जोडिएको यो पर्वले बडादशैँको समापनसँगै नेपालीको प्रमुख धार्मिक तथा सांस्कृतिक उत्सवको एक चरण पूरा भएको सङ्केत गर्छ ।