होर्मुज जलमार्ग खोल्ने इरानको प्रस्तावमाथि छलफल जारी

काठमाडौं। इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः खोल्न अमेरिकासमक्ष राखेको सात दिने प्रस्ताव अझै छलफलको क्रममा रहेको जनाएको छ। इरानी विदेशमन्त्री सैयद अब्बास अराघचीले अमेरिकाले दिएको जवाफको समीक्षा भइरहेको र प्रस्ताव कार्यान्वयन गर्ने वा नगर्ने निर्णय वासिङ्टनको हातमा रहेको बताएका छन्। आइतबार इराकको राजधानी बग्दादमा आयोजित इस्लामिक सहयोग संगठनको बैठकका क्रममा उनले यस्तो बताएका हुन्। इरानले सेप्टेम्बरको मध्यतिर उक्त सात दिने योजना प्रस्तुत गरेको थियो। अमेरिकाले प्रस्तावको जवाफ दिए पनि इरानका सबै सर्त सम्बोधन नभएको भन्दै वार्ता रोकिएको छ। अराघचीले अमेरिकाले इमानदारीपूर्वक पहल गरे होर्मुज जलमार्ग खोल्ने बाटो स्पष्ट रहेको दाबी गरेका छन्। इरानले आफ्ना बन्दरगाहमाथिको नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने, तेल निर्यातमाथिका प्रतिबन्ध फुकुवा गर्नुपर्ने र क्षेत्रीय शत्रुतापूर्ण गतिविधि अन्त्य गर्नुपर्ने सर्त राखेको छ। अराघचीका अनुसार अमेरिकाले सर्त स्वीकार गरे छैटौँ दिनभित्र होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न सकिने र सातौँ दिनमा दुई देशबिच वार्ता सुरु हुनेछ। दुई देशबिचको मुख्य मतभेदमध्ये एक इरानको आणविक कार्यक्रम हो। अमेरिकाले इरानको युरेनियम प्रशोधन क्षमतामा कटौती गर्नुपर्ने माग गर्दै आएको छ, तर इरानले सुरुमा होर्मुज जलमार्ग खोल्ने र सुरक्षित जलयातायात पुनर्स्थापना गर्ने विषयमा केन्द्रित हुनुपर्ने अडान लिएको छ। युद्ध सुरु हुनुअघि विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास यही जलमार्ग हुँदै ओसारपसार हुने गरेको थियो। जलमार्गमा जारी अवरोधका कारण विश्व ऊर्जा आपूर्ति र बजारमा असर परिरहेको छ।