यस्ता छन् यसपालि बडादशैँमा कलाकारका योजना

नेपाली मनमा वर्षकै सबैभन्दा ठूलो उत्सव बडादशैँको उल्लास छाउन थालेको छ । गाउँघरदेखि शहरबजारसम्म दशैँको रौनक फैलिएको छ । टाढिएका आफन्तसँग भेटघाटको उत्सुकताले वातावरणलाई उत्सवमय बनाएको छ । तर, यस वर्षको दशैँको उल्लासमा विगतका वर्षमा जस्तो निश्चिन्तता र उमंग भने देखिँदैन । चाडपर्वको मुखैमा आएको बाढीपहिरोले जनजीवन प्रभावित बनाएको छ । कतै सडक अवरुद्ध छन्, कतै यातायात सेवा प्रभावित छ भने कतै घरपरिवारले ठूलो क्षति बेहोर्नुपरेको छ । भोटेकोशीदेखि बुढीगण्डकी आसपासका क्षेत्रमा बाढीपहिरोले निम्त्याएको विपत्तिले थप पीडादायी बनाएको छ । यद्यपि, नेपाली समाजको विशेषता नै दुःख र विपत्तिका बीच पनि आशा जीवित राख्नु हो । संकटका बेला एकअर्कालाई साथ दिने, दुःख बाँड्ने र सम्भव भएसम्म खुसी साट्ने परम्पराले चाडपर्वलाई केवल उत्सवमा सीमित राख्दैन, सामाजिक एकता र मानवीय संवेदनाको प्रतीकसमेत बनाउँछ । त्यसैले यस वर्षको दशैँले विजय, आस्था र पारिवारिक मिलनको सन्देशसँगै विपद्मा परेकाप्रति सहानुभूति, सहयोग र सामूहिक जिम्मेवारीको महत्त्वलाई पनि स्मरण गराएको छ । नेपालीहरूको प्रमुख पर्व बडादशैँ २०८३ को रौनकसँगै कला क्षेत्र पनि उत्सवको तयारीमा जुटेको छ । वर्षभरि चलचित्र, संगीत, रंगमञ्च, टेलिभिजन तथा विभिन्न सांस्कृतिक गतिविधिमा व्यस्त रहने कलाकारहरूका लागि दशैँ व्यस्त दैनिकीबाट केही समय निकालेर आफू र आफ्ना परिवारका लागि छुट्याउने अवसर पनि हो । पर्दामा विभिन्न पात्रका रूपमा दर्शकलाई हँसाउने, रुवाउने र मनोरञ्जन दिने कलाकारहरूको निजी जीवनमा पनि दशैँको आफ्नै महत्त्व छ । कसैका लागि यो परिवारसँग बसेर मिठोमसिनो खाने, मान्यजनबाट टीका र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने तथा बाल्यकालका सम्झना ताजा बनाउने समय हो । कसैका लागि भने दशैँका अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा आयोजना हुने सांगीतिक कार्यक्रममार्फत् दर्शक-श्रोतासँग जोडिने मौका । यसपालि पनि कला क्षेत्रका व्यक्तित्वहरू आ-आफ्नै योजनामा छन् । केही कलाकार विदेशमा आयोजना हुने सांगीतिक कार्यक्रम तथा सांस्कृतिक प्रस्तुतिका लागि तयारीमा जुटेका छन् । उनीहरू प्रवासमा रहेका नेपालीमाझ पुगेर गीत-संगीत र प्रस्तुतिमार्फत् दशैँको खुसी बाँड्ने योजनामा छन् । विदेशमा रहेका नेपालीका लागि यस्ता कार्यक्रम केवल मनोरञ्जनका माध्यममात्र होइनन्, देश, भाषा, संस्कृति र चाडपर्वसँग जोडिइरहने भावनात्मक अवसर पनि हुन् । त्यस्तै, कतिपय कलाकार भने व्यस्त व्यावसायिक जीवनबाट विश्राम लिँदै परिवार, आफन्त र नाताकुटुम्बसँग दशैँ मनाउने तयारीमा छन् । वर्षभरि सुटिङ, रेकर्डिङ, मञ्चीय कार्यक्रम र सार्वजनिक गतिविधिमा बितेको समयलाई बिर्सेर घरपरिवारसँग रमाउने उनीहरूको योजना छ । मान्यजनको हातबाट टीका ग्रहण गर्ने, आशीर्वाद लिने, बालबालिकासँग खुसी साट्ने र पारिवारिक भेटघाटमा सहभागी हुने अवसरलाई उनीहरूले प्राथमिकतामा राखेका छन् । कलाकारका लागि पनि दशैँ अन्ततः आफ्ना जरा, सम्बन्ध र पारिवारिक आत्मीयतासँग पुनः जोडिने पर्व हो । विपद्को पीडा, यात्रा कठिनाइ र अनिश्चितताका बीच पनि दशैँको प्रतीक्षा रोकिएको छैन । मौसम खुल्दै जाँदा शरद ऋतुका पर्वहरूले नेपाली मनलाई उत्सवको निम्तो दिइरहेका छन् । यही परिवेशमा कला क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूले यसपालिको दशैँ कसरी मनाउँदै छन् ? आउनुहोस्, जानौँ कलाकारहरूको दशैँविशेष योजना, पारिवारिक तयारी र यस वर्षको उत्सवसँग जोडिएका उनीहरूका अनुभव । परिवारसँग समय बिताउने र नयाँ चलचित्रको कथा बुन्ने अवसर : कृष्ण मल्ल, वरिष्ठ कलाकारदशैँ सधैँझैँ यसपटक पनि परिवारसँग घरमै बसेर मनाउने योजना छ । लामो समयपछि साथीहरूसँग मिलेर चलचित्र निर्माण गर्ने सोच बनाएकाले दशैँको फुर्सदलाई परिवारसँग रमाइलो गर्दै चलचित्रको कथा बुन्न उपयोग गर्नेछु । दशैँको सबैभन्दा मनपर्ने पक्ष पारिवारिक पुनर्मिलन र सांस्कृतिक महत्त्व हो । देश-विदेशमा रहेका आफन्तहरू भेला भएर सुखदुःख साटासाट गर्नु र गाउँघरमा परम्परा तथा संस्कृतिको रौनक देख्न पाउनु विशेष लाग्छ । तर, ऋणपान गर्ने, अत्यधिक मदिरा सेवन गर्ने र जुवातास खेल्ने प्रवृत्ति गलत हो । त्यसैले आफ्नो आर्थिक क्षमताअनुसार संयमित भएर चाडपर्व मनाउनुपर्छ । हाम्रो घरमा पशुबलि दिने चलन छैन । मासुजन्य परिकारका लागि बजारबाट किनेर ल्याउने गर्छौं । दशैँका सम्झनाहरू सुरक्षित राख्न टीका लगाएका तस्वीरहरू संकलन गरेर राख्ने मेरो बानी छ । सबैलाई अनावश्यक तडकभडक र देखासिकीभन्दा आत्मीयता, सद्भाव र पारिवारिक खुसीलाई प्राथमिकता दिँदै सभ्य तथा सुसंस्कृत ढंगले दशैँ मनाउन आग्रह गर्दछु । सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीमा बडादशैँको हार्दिक मंगलमय शुभकामना ! दशैँले प्रेम, सद्भाव, एकता र मानवीय संवेदनाको सन्देश दिन्छ : उत्तम केसी, अध्यक्ष, नेपाल चलचित्र कलाकार संघदशैँ हाम्रो धर्म, संस्कृति, संस्कार र मौलिक पहिचानलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्ने महत्त्वपूर्ण पर्व हो । यसले परिवारलाई एकताबद्ध बनाउने, आपसी सद्भाव बढाउने र अग्रजबाट आशीर्वाद लिने अवसर प्रदान गर्छ । गत वर्ष अष्ट्रेलियामा दशैँ मनाएको थिएँ भने यस वर्ष नेपालमै मनाउँदै छु । हामी सबै दाजुभाइ, दिदीबहिनी र आफन्तहरू एकै ठाउँमा भेला भएर दशैँ मनाउँदै छौँ । नेपाल चलचित्र कलाकार संघले पनि दशैँका अवसरमा शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रम आयोजना गरी कलाकारहरूबीच आत्मीयता, एकता र सहकार्यको भावना अभिवृद्धि गरेको छ । कलाकारिता मनोरञ्जनको माध्यममात्र नभई कला, संस्कृति र परम्पराको संरक्षण गर्ने महत्त्वपूर्ण क्षेत्र पनि हो । यद्यपि, बाढीपहिरोका कारण धेरैले जनधनको क्षति बेहोर्नुपरेको हुँदा यस वर्षको दशैँ विगतजस्तो उल्लासमय छैन । यस्तो अवस्थामा पीडित परिवारलाई सम्झँदै सम्भव भएसम्म सहयोग गर्न सबैलाई आग्रह गर्दछु । दशैँले प्रेम, सद्भाव, एकता र मानवीय संवेदनाको सन्देश दिन्छ । अन्त्यमा, सम्पूर्ण नेपाली, कलाकार, चलचित्रकर्मी तथा देशविदेशमा रहनुभएका नेपालीहरूमा सुख, शान्ति, समृद्धि र उत्तरोत्तर प्रगतिको कामनासहित बडादशैँको हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु । विपत्तिमा परेका परिवारको जीवनमा पनि छिट्टै खुसी फर्कियोस् र हाम्रो संस्कृति, परम्परा तथा राष्ट्रिय एकता सधैँ अक्षुण्ण रहोस् । रीतिरिवाज, संस्कार र सांस्कृतिक परम्पराहरू हाम्रा पहिचान हुन् ः वसन्त वित्यासी थापा, अध्यक्ष, गीतकार संघदशैँमा म आफ्नो जन्मघर तनहुँ जाने गर्छु । बुबाआमा हुनुहुन्न, तर जन्मघर, गाउँ, त्यहाँका आफन्त र बाल्यकालका साथीभाइसँग जोडिएका सम्झनाहरूले मलाई हरेक दशैँमा गाउँतिर तानिरहेका हुन्छन् । दशैँ भनेको मेरा लागि चाडपर्व मनाउने अवसरमात्र होइन, आफ्नो माटोसँग जोडिने, पुराना सम्झनाहरू ताजा बनाउने र आत्मीय सम्बन्धहरूलाई नवीकरण गर्ने समय पनि हो । लामो समयपछि भेटिएका साथीभाइसँग पुराना दिन सम्झिँदै सुखदुःखका कुरा गर्नु, गाउँघरको वातावरणमा रमाउनु र आफ्नै परिवेशमा समय बिताउनुको आनन्द बेग्लै हुन्छ । यस्ता भेटघाट र अनुभवले मलाई मानसिक रूपमा ताजगी दिनुका साथै सिर्जनाका लागि पनि प्रेरित गर्छन् । गाउँको परिवेश, मानिसका भोगाइ, सम्बन्ध र समाजका विविध पक्षलाई नजिकबाट नियाल्ने गर्छु । यिनै अनुभूति र अनुभवहरू मेरा सिर्जनाका आधार पनि बन्ने गरेका छन् । हाम्रा पुर्खाले पुस्तौँदेखि जोगाउँदै ल्याएका रीतिरिवाज, संस्कार र सांस्कृतिक परम्पराहरू हाम्रा पहिचान हुन् । हामीले आफूले सिकेका राम्रा परम्परा र संस्कारलाई व्यवहारमा उतार्दै नयाँ पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्नुपर्छ । दशैँजस्ता चाडपर्वले यही अवसर प्रदान गर्छन् । परिवार र आफन्तबीचको सम्बन्ध, ठूलाप्रतिको सम्मान, सानाप्रतिको माया, आपसी सहयोग र सद्भावजस्ता मूल्यलाई नयाँ पुस्ताले अनुभूत गर्न पाउनु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ । दशैँमा म सांगीतिक सिर्जनामै रमाउँछु : राजु सिंह, वरिष्ठ संगीतकारदशैँ हरेक वर्ष बदलिँदै गएको महसुस हुन्छ । पहिले दशैँको आगमनसँगै गाउँघरमा चंगा उडाउने, पिङ खेल्ने र साथीभाइसँग रमाइलो गर्ने छुट्टै रौनक हुन्थ्यो । तर, पछिल्लो समय यी परम्परागत गतिविधि क्रमशः घट्दै गएका छन् । दशैँ आउँछ, जान्छ, तर चाडपर्वलाई कसरी अर्थपूर्ण र रमाइलो बनाउने भन्ने विषयमा हामीले सोच्नुपर्ने बेला आएको छ । दशैँ खानपान, नयाँ लत्ताकपडा र पारिवारिक जमघटमा मात्र सीमित हुनुहुँदैन । आफन्तजनसँग भेटघाट गर्ने, आपसी आत्मीयता साटासाट गर्ने र खुसी बाँड्ने अवसर पनि हो यो । चाडपर्वमा मनोरञ्जनको पनि उत्तिकै महत्त्व हुन्छ । पहिले केटाकेटी र युवाका लागि दशैँको मुख्य आकर्षण नै चंगा उडाउनु र पिङ खेल्नु हुन्थ्यो । आकाशभरि रंगीबिरंगी चंगा देखिन्थे भने गाउँघरमा पिङको छुट्टै रौनक हुन्थ्यो । तर, अहिले आकाशमा चंगा उडेको दृश्यसमेत विरलै देख्न पाइन्छ । चंगा नउडाउन र पिङ नखेल्न कसैले उर्दी जारी गरेजस्तो लाग्छ । समयसँगै जीवनशैली र मनोरञ्जनका माध्यम बदलिनु स्वाभाविक हो । तर, हाम्रा मौलिक संस्कृति र परम्परासँग जोडिएका गतिविधि हराउँदै जानु भने चिन्ताको विषय हो । नयाँ पुस्तालाई पनि यस्ता परम्परासँग जोड्न सके दशैँको मौलिकता र सांस्कृतिक महत्त्व जोगाउन सकिन्छ । मेरो हकमा भने हरेक वर्षजस्तै यसपटकको दशैँ पनि सांगीतिक सिर्जनामै रमाएर बिताउने सोच छ । संगीत मेरो कर्ममात्र होइन, आत्मसन्तुष्टि प्राप्त गर्ने माध्यम पनि हो । त्यसैले दशैँको फुर्सदिलो समयलाई सांगीतिक सिर्जनामा उपयोग गर्न मलाई मन पर्छ । यससँगै दशैँले टाढिएका आफन्तजनसँग भेटघाट गर्ने, परिवारसँग समय बिताउने र आत्मीयता साटासाट गर्ने अवसर पनि प्रदान गर्छ । मेरा लागि दशैँको खुसी यही पारिवारिक आत्मीयता र सांगीतिक सिर्जनाको संगममा छ । तडकभडक र देखासिकीभन्दा आपसी सद्भावमा रमाउन मन लाग्छ : आरपी पन्त, वरिष्ठ कलाकारमलाई चाडपर्व तथा विशेष अवसरमा तडकभडक र देखासिकीभन्दा आपसी सद्भाव, खुसी र आत्मीयतासहित रमाउन मनपर्छ । सबैजना मिलेर शुभकामना आदानप्रदान गर्ने, उपलब्ध कुरामै सन्तुष्ट हुँदै रमाउने र देशभित्रका रमणीय स्थलहरूमा घुमफिर गर्ने कुरालाई मैले प्राथमिकता दिँदै आएको छु । यो पटकको बडादशैँमा मेरो कुनै खास योजना छैन । मलाई काटमार मन पर्दैन, तडकभडक र देखासिकी पनि मन पर्दैन । तर, यसपटकको परिस्थिति भने केही फरक रहेको छ । प्राकृतिक प्रकोपका कारण मलाई पहिलेझैँ खुसीसाथ रमाउन मन लागेको छैन । विपत्तिले देशवासीलाई प्रभावित बनाइरहेका बेला व्यक्तिगत खुसीभन्दा पनि सबै नेपालीको सुरक्षा र देशको समृद्धि प्राथमिकतामा हुनुपर्छ भन्ने लाग्छ । सामाजिक सद्भाव, आपसी आत्मीयता र उपलब्ध कुरामै रमाउनुपर्छ । चाडपर्व तथा विशेष अवसरलाई भड्किलो बनाउनुभन्दा सबै मिलेर खुसी साटासाट गर्नुपर्छ । साथै, विपत्तिको समयमा एकअर्काप्रति संवेदनशील हुँदै देश र देशवासीको हितका लागि कामना गर्न सबैमा आग्रह गर्दछु । साथीभाइसँग भेटघाट, बुबाआमाको हातबाट टीका र दुर्गा भवानीको आशीर्वाद : सीताराम पोखरेल, वरिष्ठ गायकयसपालिको दशैँ मनाउन म विराटनगर जाँदै छु । दशैँ भनेकै परिवारसँग भेटघाट गर्ने, बुबाआमाको हातबाट टीका लगाउने, उहाँहरूको आशीर्वाद लिने र आफन्त तथा साथीभाइसँग खुसी साटासाट गर्ने विशेष अवसर हो । वर्षभरि आ-आफ्नो काम र व्यस्ततामा बित्ने भएकाले दशैँले परिवारसँग नजिक हुने, पुराना सम्बन्धलाई नवीकरण गर्ने र आत्मीयता साट्ने अवसर प्रदान गर्छ । त्यसैले मेरा लागि दशैँ केवल चाडपर्वमात्र होइन, परिवार, संस्कार, संस्कृति र सम्बन्धसँग जोडिएको भावनात्मक पर्व पनि हो । विराटनगर पुगेपछि बुबाआमाको हातबाट टीका लगाएर आशीर्वाद लिन्छु । त्यसपछि काली मन्दिर गएर पूजा गर्ने र माता दुर्गासँग सुख, शान्ति, समृद्धि तथा सबैको कल्याणको कामना गर्ने योजना छ । विशेषगरी नेपाली गीत-संगीतको क्षेत्र अझ समृद्ध र उन्नत बनोस्, नेपाली कला, संस्कृति र मौलिकताको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन हुँदै जाओस् भन्ने कामना गर्छु । नेपाली गीत-संगीतमा लागेका सबै कलाकारले राम्रो काम गर्ने अवसर पाऊन् र नेपाली संगीतले देशभित्र मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा पनि अझ राम्रो पहिचान बनाउन सकोस् भन्ने मेरो चाहना छ । सबै नेपालीको घरमा सुख, शान्ति र समृद्धि छाओस्, आपसी सद्भाव कायम रहोस् र नेपाली गीत-संगीत तथा कला-संस्कृतिको निरन्तर उन्नति होस् भन्ने कामना गर्दछु । मौलिकता, सामाजिक सद्भाव र पारिवारिक सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ : सन्तोष श्रेष्ठ, कीर्तिमानी संगीतकारयसपालि दशैँ मनाउन म आफ्नो जन्मघर दाङ गइनँ । वास्तवमा यस वर्ष म दशैँ मनाइरहेको पनि छैन । यद्यपि साथीभाइसँगको भेटघाट र आत्मीयतापूर्ण जमघट भने भइरहेकै छन् । दशैँ हाम्रो आफ्नै मौलिकता, संस्कृति र परम्परासँग जोडिएको महत्त्वपूर्ण पर्व हो । यसले परिवारका सदस्यलाई एकै ठाउँमा ल्याउने, टाढिएका आफन्तलाई नजिक बनाउने र आपसी सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउने काम गर्छ । दशैँका बेला हुने सांगीतिक कार्यक्रम, सांस्कृतिक उत्सव र रमाइला जमघटले पनि यस पर्वको रौनकतालाई अझ बढाउँछन् । तर, पछिल्लो समय दशैँ मनाउने शैलीमा केही परिवर्तन आएको महसुस हुन्छ । पर्वको मौलिकता, पारिवारिक आत्मीयता र सांस्कृतिक महत्त्वभन्दा देखासिकी, अनावश्यक खर्च र भड्किलोपनले बढी प्राथमिकता पाउन थालेको देखिन्छ । कतिपय अवस्थामा जुवा खेल्ने, अत्यधिक मदिरा सेवन गर्ने र अनावश्यक प्रतिस्पर्धामा रमाउने प्रवृत्तिले पनि प्रश्रय पाएको छ । यसले दशैँको वास्तविक मर्मलाई कमजोर बनाउँदै लगेको हो कि भन्ने लाग्छ । हामीले पर्व मनाउँदा यसको मौलिकता, सामाजिक सद्भाव र पारिवारिक सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ । अर्कोतर्फ, प्राकृतिक प्रकोपले पनि यस वर्षको दशैँलाई प्रभावित पारेको छ । यस्तो अवस्थामा विगतका वर्षमा जस्तो उल्लास र उमंग सबैमा देखिन सकेको छैन । दशैँको उल्लास पहिलेभन्दा कम हुँदै गएको महसुस हुन्छ : सुब्रत आचार्य, निर्देशकयसपटकको दशैँमा पहिलेको तुलनामा उल्लास केही कम भएको महसुस भइरहेको छ । मैले कहिल्यै पनि योजना बनाएर चाडपर्व मनाउने गरेको छैन । किनभने, योजना बनाएर अघि बढ्दा सोचेअनुसारको वातावरण मिलेन भने खुसीभन्दा खिन्नता बढी हुने रहेछ । मेरा लागि दशैँको सबैभन्दा मनपर्ने पक्ष भनेकै लामो बिदा हो । परिवारका सदस्यहरूसँग बसेर खानपिन गर्ने, रमाइलो गर्ने र एकअर्कासँग समय बिताउने अवसर दशैँले दिन्छ । दशैँमा मन नपर्ने पक्ष पनि छन् । हरेक वर्ष दशैँ आउनासाथ पशु अधिकारका विषयमा बहस सुरु हुन्छ । मासु खाने र नखानेबीच विभिन्न तर्कवितर्क चल्छन् । यस विषयलाई लिएर अनावश्यक विवाद गरिरहनुपर्छ जस्तो मलाई लाग्दैन । दशैँसँग जोडिएका बाल्यकालका सम्झनाहरू भने अझै ताजा छन् । सानो हुँदा चंगा उडाउँदै गाउँटोल डुल्ने, लिंगे पिङमा मच्चिने र साथीभाइसँग रमाइलो गर्ने क्षणहरू निकै प्रिय लाग्छन् । मलाई लाग्छ, दशैँको वास्तविक रमाइलो भनेको ठूलो योजना बनाउनु वा धेरै खर्च गर्नु होइन । परिवार र आफन्तसँग आत्मीयता साट्नु, पुराना सम्झनाहरू ताजा बनाउनु र सँगै बसेर खुसी बाँड्नु हो । श्रद्धा र भक्तिभावपूर्वक पर्व मनाऔँ : सरिता राजोपाध्याय, कलाकारमाता दुर्गाको आराधना गरेर यो पर्व मनाउँदै छु । दशैँ केवल रमाइलो गर्ने, नयाँ लुगा लगाउने र भेटघाटमा सीमित पर्व होइन, यो आस्था, विश्वास र शक्तिस्वरूपा माता दुर्गाको उपासनासँग जोडिएको विशेष अवसर पनि हो । देवीप्रतिको श्रद्धा र भक्तिभावपूर्वक म यो पर्व मनाउने योजनामा छु । कलाकारिता क्षेत्रमा सक्रिय रहँदा सुटिङ तथा अन्य व्यावसायिक कामका कारण प्रायः व्यस्त हुनुपर्ने भएकाले परिवारलाई पर्याप्त समय दिन पाइँदैन । वर्षभरि कामको सिलसिलामा दौडधुप गरिरहनुपर्ने भएकाले दशैँजस्ता चाडपर्व परिवारसँग नजिकिने, सुखदुःख साटासाट गर्ने र आत्मीय सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने अवसर पनि हुन् । दशैँ मनाउने शैली हरेक परिवारको परिस्थिति र आस्थाअनुसार फरक हुन सक्छ । चाडपर्वको वास्तविक अर्थ तडकभडक, भोजभतेर वा बाहिरी देखावटीपनमा मात्र सीमित नभई मनको शान्ति, पारिवारिक आत्मीयता र आध्यात्मिक विश्वास हो । त्यसैले यस वर्षको दशैँमा सात्विक भोजन ग्रहण गर्दै माता दुर्गाको आराधना गर्न र मनलाई शान्त राख्न आग्रह गर्दछु । सात्विक भोजन गरेर दशैँ मनाऔँ भन्न चाहन्छु । पारिवारिक भेटघाट र केही सांगीतिक प्रस्तुति : सारिका घिमिरे, गायिकाअन्य वर्षको तुलनामा यस वर्षको दशैँ केही फरक र भावनात्मक बनेको छ । देशका विभिन्न स्थानमा पछिल्लो समय आएको बाढीपहिरोले ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको छ । यद्यपि, हाम्रा चाडपर्व केवल रमाइलो गर्ने माध्यममात्र होइनन्, यी हाम्रो संस्कृति, परम्परा र पारिवारिक सम्बन्धलाई जीवन्त राख्ने महत्त्वपूर्ण आधार पनि हुन् । जस्तोसुकै परिस्थिति आए पनि आफ्नो संस्कार र परम्परालाई निरन्तरता दिनु हाम्रो दायित्व हो । त्यसैले परिस्थितिलाई आत्मसात् गर्दै यस वर्ष पनि दशैँ मनाउने तयारीमा छु । म यो दशैँमा आफ्नो घरपरिवारसँगै ललितपुरमा रहेर बुबाआमाको हातबाट टीका लगाउने, उहाँहरूको आशीर्वाद लिने र परिवारका सदस्यसँग समय बिताउनेछु । मेरा लागि दशैँको सबैभन्दा ठूलो खुसी भनेकै बुबाआमाको हातको टीका, उहाँहरूको आशीर्वाद र परिवारसँगको आत्मीयता हो । कलाकारका रूपमा दशैँको समयमा केही सांगीतिक प्रस्तुतिहरूमा पनि सहभागी हुँदैछु । गीतसंगीतमार्फत् दर्शक तथा श्रोतासँग जोडिने अवसरलाई मैले सधैँ विशेष रूपमा लिने गरेकी छु । पारिवारिक मिलनसँगै सिर्जना : दीपक शर्मा, संगीतकारदशैँ मेरा लागि परिवार, आफन्त र प्रियजनसँग भेटघाट गर्ने विशेष अवसर हो । यसपटक चलचित्र ‘छ माया छपक्कै-२’ को गीत ‘मायामा एक्सपायरी डेट हुँदैन’ सार्वजनिक भइसकेको छ भने अन्य केही गीत पनि सार्वजनिक हुने क्रममा छन् । त्यसैले परिवारसँग समय बिताउँदै आफ्ना सिर्जनाको प्रचार–प्रसारमा पनि ध्यान दिने योजना छ । दशैँ मन पर्नुको मुख्य कारण हाम्रो संस्कार, संस्कृति र पारिवारिक आत्मीयता हो । वर्षभरि व्यस्त रहने आफन्तसँग भेटघाट गर्ने, दुःख-सुख साटासाट गर्ने अवसर दशैँले दिन्छ । तर, दुर्गा माताको नाममा पशुबली दिने परम्परालाई विस्तारै हटाउँदै हिंसारहित रूपमा पर्व मनाउन सके अझ राम्रो हुन्थ्यो भन्ने लाग्छ । दशैँसँग जोडिएको बाल्यकालको एउटा सम्झना अझै ताजा छ । करिब १० वर्षको हुँदा दशैँमा मामाघर जानुपर्ने थियो, तर मसँग चप्पल थिएन । मामाको पसलमा पुगेर चप्पल मागेँ र केही दिनमा पैसा दिने बताएँ । त्यसपछि मामाले मुस्कुराउँदै भन्नुभयो, ‘ल, ठीक छ । यो चप्पल मेरो दशैँको दक्षिणा भयो ।’ मामाको त्यो मायाले मलाई निकै खुसी बनाएको थियो । सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीमा बडादशैँको हार्दिक मंगलमय शुभकामना !