सडक निर्माणमा स्वदेशी सामग्रीलाई प्राथमिकता दिने सरकारको निर्णय

काठमाडौँ। सरकारले सडक निर्माणमा आयातित बिटुमिन र असफाल्टको विकल्पका रूपमा स्वदेशी सिमेन्टबाट निर्मित कङ्क्रिट सडक तथा स्थानीय निर्माण सामग्रीको प्रयोगलाई प्राथमिकता दिने भएको छ । मन्त्रिपरिषद्ले ‘सार्वजनिक खरिदमा स्वदेशी उत्पादनको प्रवर्धन र प्रयोगसम्बन्धी निर्देशिका, २०८३’ स्वीकृत गरेसँगै सरकारी खरिद तथा पूर्वाधार निर्माणमा स्वदेशी उत्पादनको प्रयोग बढाउने नीति अघि सारेको हो । निर्देशिकाअनुसार सडक, पुल तथा भवनको डिजाइन तयार गर्दा प्राविधिक रूपमा उपयुक्त स्वदेशी विकल्प उपलब्ध भएमा आयातित सामग्रीलाई प्राथमिकता दिन पाइने छैन । यस्तो अवस्थामा कङ्क्रिट सडक, स्थानीय ढुङ्गा तथा अन्य स्वदेशी निर्माण प्रविधिको प्रयोग गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । यद्यपि, बिटुमिन र असफाल्टको प्रयोगमा पूर्ण प्रतिबन्ध भने लगाइएको छैन । सरकारी भवन निर्माणमा पनि आयातित ग्रेनाइट तथा टायलको सट्टा स्वदेशी मार्बल, ढुङ्गा, स्लेट र टायलको प्रयोगलाई प्राथमिकता दिइनेछ । यसका लागि आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन, विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर), लागत अनुमान, बोलपत्र प्रक्रिया र खरिद सम्झौतामै स्वदेशी सामग्री प्रयोगसम्बन्धी व्यवस्था समावेश गर्नुपर्नेछ । निर्देशिकाले स्वदेशी विकल्प उपलब्ध हुँदाहुँदै विदेशी ब्रान्डलाई लक्षित गरी खरिद प्रक्रिया अघि बढाउनसमेत रोक लगाएको छ । सम्झौतामा उल्लेख गरिएको स्वदेशी सामग्री स्वीकृतिबिना परिवर्तन गर्न पाइने छैन । विदेशी सामग्रीलाई स्वदेशी भन्दै आपूर्ति गर्ने व्यवसायीमाथि भुक्तानी रोक्का, कालोसूचीमा राख्ने तथा कानुनी कारबाही गर्न सकिने व्यवस्था पनि गरिएको छ । सरकारले स्वदेशी उत्पादनको प्रयोग बढाउँदा आयात प्रतिस्थापन हुनुका साथै घरेलु उद्योगको प्रवर्धन, रोजगारी सिर्जना र स्थानीय आर्थिक गतिविधिमा वृद्धि हुने अपेक्षा गरेको छ ।