मृत्युको उत्सव मनाउने पर्व ‘डे अफ द डेड’ [तस्विरहरु]

<p>मेक्सिकोमा मृतक आफन्त तथा साथीहरूको सम्झनामा मनाइने ‘डे अफ द डेड’ पर्वको तयारी सुरु भएको छ । हरेक वर्ष नोभेम्बर १ र २ मा मनाइने यस पर्वमा मृतकको सम्झना गर्दै उनीहरूप्रति श्रद्धा व्यक्त गरिन्छ । मृत्युको भय र शोकलाई मात्र केन्द्रमा नराखी जीवनकै निरन्तरताका रूपमा मृत्युलाई आत्मसात् गर्ने यस परम्पराले मेक्सिकन संस्कृतिमा विशेष स्थान ओगटेको छ ।</p> <p>मेक्सिकन परम्परामा सुन्तला रङको सयपत्री फूल अर्थात् ‘सेम्पासुचिल’ लाई दिवंगत आत्मालाई आफ्ना परिवारसम्म फर्कने बाटो देखाउने प्रतीकका रूपमा लिइन्छ । त्यसैले पर्वका बेला घर, सडक, बजार र स्मृतिमा बनाइने विशेष वेदीहरूमा यी फूलको व्यापक प्रयोग हुन्छ । यस पर्वको तयारीका क्रममा पनि जलिस्को राज्यको रान्चो सान जुआन डिएगोमा सयपत्री फूलले ढाकिएको बगैंचामा तस्बिर खिच्नेकाे भीड लागेकाे छ ।</p> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/004426-01-02-768x512.jpg" alt=""/></figure> <p>‘डे अफ द डेड’ पर्वको इतिहास मध्यअमेरिकाका प्राचीन आदिवासी सभ्यतासँग जोडिएको छ । एज्टेक, माया, ओल्मेक र टोल्टेकलगायत सभ्यताहरूमा मृत्यु जीवनको अन्त्य नभई अर्को अस्तित्वको निरन्तरता हो भन्ने मान्यता थियो । उनीहरूले दिवंगत आत्मा र जीवित परिवारबीचको सम्बन्ध कायम रहने विश्वासका आधारमा मृतकलाई खाना, पानी तथा आवश्यक वस्तु चढाउने परम्परा विकास गरेका थिए ।</p> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/image-9.png" alt=""/></figure> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/004523-01-02-768x515.jpg" alt=""/></figure> <p>१६औँ शताब्दीमा स्पेनी उपनिवेशवादीहरू मेक्सिको पुगेपछि इसाई धर्मका ‘अल सेन्ट्स डे’ र ‘अल सोल्स डे’ जस्ता पर्व तथा परम्परा स्थानीय संस्कृतिसँग मिसिए । यसरी आदिवासी मान्यता र इसाई परम्पराको सम्मिश्रणबाट वर्तमान स्वरूपको ‘दिया दे मुर्तोस’ विकसित भएको हो । यसको सांस्कृतिक तथा आध्यात्मिक महत्त्वलाई मान्यता दिँदै सन् २००८ मा युनेस्कोले यस पर्वलाई मानवताको अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदाको प्रतिनिधि सूचीमा समावेश गरेको थियो ।</p> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/004527-01-02-768x512.jpg" alt=""/></figure> <p>‘डे अफ द डेड’ पर्वले मेक्सिकोको पर्यटनलाई समेत आकर्षित गर्दै आएको छ । सन् २०२५ मा ४ करोड ७० लाखभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकले मेक्सिको भ्रमण गरेको तथ्याङ्कले त्यहाँको पर्यटन क्षेत्रको विस्तार देखाउँछ । अक्टोबरको अन्त्य र नोभेम्बरको सुरुवातमा पर्वको अनुभव लिन आउने पर्यटकका कारण राजधानीलगायत विभिन्न स्थानमा चहलपहल बढ्ने गर्छ ।</p> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/004445-01-02-768x505.jpg" alt=""/></figure> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/image-3-768x559.png" alt=""/></figure> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/image-6-768x511.png" alt=""/></figure> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/image-7-768x512.png" alt=""/></figure> <figure><img src="https://kendrabindu.com/wp-content/uploads/2026/10/image-8-768x512.png" alt=""/></figure> <p><strong>तस्विरहरु- अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम</strong></p>