दशैँको टीका र जमरापछि लिङ्गे पिङ खेल्ने परम्पराले पायो निरन्तरता

काठमाडौं । नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैँको मुख्य दिन आज देशभर टीका तथा जमरा ग्रहण गरेपछि लिङ्गे पिङ खेल्ने परम्पराले निरन्तरता पाएको छ। दशैँको अवसरमा ‘एकपटक भए पनि धर्ती छोड्नुपर्छ’ भन्ने मान्यतासँग जोडिएको लिङ्गे पिङ खेल्ने चलनले नेपाली समाजमा सांस्कृतिक महत्त्व राख्दै आएको छ। दशैँको टीका र जमरा लगाएपछि सर्वसाधारण सार्वजनिक स्थल तथा गाउँघरमा भेला भएर पिङ खेल्दै खुसी साटासाट गरिरहेका छन्। विशेषगरी गाउँघरमा बाँसका लामा लिङ्गा गाडेर बनाइएका पिङमा बालबालिकादेखि युवायुवती र ज्येष्ठ नागरिकसम्मको आकर्षण देखिने गरेको छ। ‘दशैँको टीकाको दिन एकपटक भए पनि धर्ती छोड्नुपर्छ’ भन्ने पुरानो जनविश्वासका कारण पनि दशैँमा पिङ खेल्ने परम्परा लोकप्रिय रहँदै आएको छ। यसले चाडपर्वको रौनक बढाउनुका साथै परिवार, आफन्त र छरछिमेकबीच आत्मीयता तथा सद्भाव कायम गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ। आधुनिकता र प्रविधिको विकाससँगै सहरी क्षेत्रमा परम्परागत लिङ्गे पिङ बनाउने चलन केही घट्दै गएको भए पनि संस्कृति संरक्षणका लागि विभिन्न स्थानमा पिङ निर्माण गर्ने गरिएको छ। गाउँघरमा भने दशैँको आगमनसँगै पिङ बनाउने र सामूहिक रूपमा खेल्ने परम्परा अझै कायम छ। लिङ्गे पिङ मनोरञ्जनको साधन मात्र नभई नेपाली मौलिक संस्कृति र सामाजिक एकताको प्रतीकसमेत हो। दशैँमा पिङ खेल्ने परम्पराले विभिन्न पुस्ताका मानिसलाई एकै ठाउँमा जोड्दै आपसी सम्बन्ध सुमधुर बनाउन मद्दत पुर्‍याउँछ। टीका तथा जमरा ग्रहण गरी मान्यजनबाट आशीर्वाद लिएपछि पिङ खेल्दै रमाउने नेपालीहरूको परम्पराले दशैँको उत्सवलाई थप उल्लासमय बनाएको छ। यस्ता सांस्कृतिक अभ्यासले नेपाली मौलिक पहिचान र परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म हस्तान्तरण गर्नसमेत महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन्।