जनकपुरधाम । मधेश प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालका संसदीय दलका नेता सरोजकुमार यादव नियुक्त हुनुभएको छ । प्रदेशसभामा सबैभन्दा ठूलो दलको हैसियतमा जसपा नेपालका नेता यादवलाई नेपालको संविधानको धारा १६८ को उपधारा (३) बमोजिम प्रदेश प्रमुख सुरेन्द्रलाभ कर्णले मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त गर्नुभएको हो । प्रदेश प्रमुखको कार्यालयले शनिबार विज्ञप्ति जारी गर्दै यादवलाई मुख्यमन्त्री पदमा नियुक्त गरिएको जानकारी दिएको हो । प्रदेशसभामा दुई वा दुईभन्दा बढी दलको समर्थनमा बहुमत जुटाउन सक्ने सदस्यलाई मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेस गर्न दिइएको समयसीमाभित्र कुनै पनि दल वा प्रदेशसभा सदस्यले दाबी प्रस्तुत गर्न नसकेपछि प्रदेशसभाको सबैभन्दा ठूलो दलको संसदीय दलका नेताको हैसियतमा यादव मुख्यमन्त्री बन्नुभएको हो । यसअघि प्रदेश प्रमुखले संविधानको धारा १६८ को उपधारा (२) अनुसार दुई वा दुईभन्दा बढी दलको समर्थनमा बहुमत प्राप्त गर्नसक्ने प्रदेशसभा सदस्यलाई मुख्यमन्त्री नियुक्तिका लागि दाबी पेस गर्न आह्वान गरेका थिए । त्यसका लागि मंसिर ४ गते शुक्रबार अपराह्न ४ बजेसम्मको समयसीमा तोकिएको थियो । तर, निर्धारित समयभित्र कुनै पनि दल वा प्रदेशसभा सदस्यले आवश्यक बहुमतसहितको दाबी पेस गर्न सकेनन् । राजनीतिक दलहरूबीच सहमति जुट्न नसकेपछि संविधानको धारा १६८ को उपधारा (३) अनुसार प्रदेशसभाको सबैभन्दा ठूलो दलको नेताका रूपमा यादवलाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गर्ने बाटो खुलेको हो । विश्वासको मतको चुनौतीमुख्यमन्त्रीमा नियुक्त भए पनि यादवका लागि आगामी राजनीतिक यात्रा सहज देखिँदैन । संविधानको धारा १६८ को उपधारा (३) अनुसार नियुक्त मुख्यमन्त्रीले प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत प्राप्त गर्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । त्यसैले यादवको पहिलो र प्रमुख चुनौती प्रदेशसभामा विश्वासको मत जुटाउनु हुनेछ । प्रदेशसभामा सबैभन्दा ठूलो दलको नेता हुनु र प्रदेशसभामा बहुमत समर्थन प्राप्त गर्नु फरक राजनीतिक अवस्था हो । जसपा नेपाल एक्लैसँग स्पष्ट बहुमत नभएको अवस्थामा यादवले अन्य दलका प्रदेशसभा सदस्यहरूको समर्थन जुटाउनुपर्ने हुन्छ । यसका लागि यादवले प्रदेशसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने विभिन्न राजनीतिक दलसँग संवाद र सहकार्य अघि बढाउनुपर्ने देखिन्छ । विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा उहाँको नेतृत्वमा रहेको सरकारको भविष्यसमेत अन्योलमा पर्नसक्छ । त्यसैले मुख्यमन्त्री नियुक्तिसँगै मधेश प्रदेशको राजनीतिक वृत्तमा अब कुन दलले यादवलाई समर्थन गर्छन् र प्रदेशसभामा कस्तो समीकरण बन्छ भन्ने विषयले महत्त्व पाएको छ । नेपाली कांग्रेस नेतृत्वको सरकारलाई समर्थन दिएका एमाले र नेकपाले समर्थन फिर्ता लिएपछि मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवले पदबाट राजीनामा दिनुभएको थियो । त्यसपछि प्रदेश प्रमुख कर्णले नयाँ सरकार गठनका लागि संविधानको धारा १६८ को उपधारा (२) अनुसार दाबी पेस गर्न समयसीमा तोक्नुभएको थियो । कुल १०७ सदस्यीय मधेश प्रदेशसभामा जसपा नेपालका २८, एमालेका २४, कांग्रेसका २२, नेकपाका १५ र जनमत पार्टीका १२ सदस्य छन् । त्यस्तै, नेपाल संघीय समाजवादी पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका एक-एक सदस्य छन् । दोस्रो कार्यकालको सुरुआती मुख्यमन्त्री पनि यादवसरोजकुमार यादव यसअघि पनि मधेश प्रदेशको दोस्रो कार्यकालको पहिलो मुख्यमन्त्री बन्नुभएको थियो । प्रदेशको राजनीतिक नेतृत्व र सत्ता समीकरणको अनुभव लिइसकेका यादव पुनः मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारीमा फर्किनुभएको हो । यसपटक भने उहाँको नेतृत्वमा सरकार गठनको प्रक्रिया फरक राजनीतिक परिस्थितिमा अघि बढेको छ । यसअघि दलहरूबीचको सहमतिका आधारमा बहुमतको सरकार गठन हुने अवस्था रहे पनि अहिले प्रदेशसभामा बहुमतको दाबी पेस हुन नसकेपछि सबैभन्दा ठूलो दलको नेतृत्वमा सरकार गठन भएको हो । यादवका लागि यसपटकको मुख्य परीक्षा सरकार गठन गर्नु मात्र नभई प्रदेशसभामा विश्वासको मत प्राप्त गरी सरकारलाई स्थायित्व दिनुहुने छ । मधेशको सत्ता समीकरणमा नयाँ राजनीतिक मोडमुख्यमन्त्री नियुक्तिको घटनाले मधेश प्रदेशको राजनीतिमा नयाँ मोड ल्याएको छ । प्रदेशसभामा कुनै पनि दलले बहुमतको दाबी प्रस्तुत गर्न नसक्नुले दलहरूबीचको राजनीतिक असमझदारी र सत्ता समीकरणको जटिलता उजागर गरेको छ । अब यादवले विश्वासको मत प्राप्त गर्न अन्य दलहरूको समर्थन लिनुपर्ने भएकाले प्रदेशमा नयाँ राजनीतिक संवाद, गठबन्धन र सहकार्यको सम्भावना बढेको छ । कुन दल सरकारमा सहभागी हुन्छन्, कुन दलले बाहिरै बसेर समर्थन गर्छन् र कुन दल प्रतिपक्षमा रहन्छन् भन्ने विषयले आगामी राजनीतिक दिशा निर्धारण गर्नेछ । मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त हुनु यादवका लागि तत्कालीन राजनीतिक सफलता भए पनि सरकारको निरन्तरता भने प्रदेशसभाको विश्वासमा निर्भर रहनेछ । त्यसैले अबको केही दिन मधेश प्रदेशको राजनीतिका लागि निर्णायक हुने देखिन्छ ।
मधेशको मुख्यमन्त्रीमा सरोजकुमार यादव नियुक्त

Read Complete Original Article
Published originally on हिमालय टाइम्स






