Monday, November 16, 2026||
MultiKhabarMultiKhabar

सडक विस्तारसँगै हराउँदै म्याग्दीका पुराना पधेँरा र ढुङ्गेधारा

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram
सडक विस्तारसँगै हराउँदै म्याग्दीका पुराना पधेँरा र ढुङ्गेधारा
Photo / Coverage: हिमालय टाइम्स

म्याग्दी । सडक सञ्जालको विस्तार र आधुनिक जीवनशैलीसँगै म्याग्दीका ग्रामीण बस्तीमा रहेका ऐतिहासिक तथा मौलिक सम्पदाहरू क्रमशः हराउँदै जान थालेका छन् । विगतमा यात्रु तथा बटुवाका लागि विश्रामस्थल र आश्रयको माध्यम बनेका पाटीपौवा, धर्मशाला, चौतारी, पँधेरा र ढुङ्गेधाराहरू संरक्षणको अभावमा अस्तित्व संकटमा परेका हुन् । कुनै समय ग्रामीण जीवनशैली, सामाजिक सद्भाव र स्थानीय संस्कृतिका अभिन्न अंगका रूपमा रहेका यी सम्पदाहरू सडकको सहज पहुँच, बसाइँसराइ, बढ्दो सहरीकरण र अव्यवस्थित बस्ती विकासका कारण ओझेलमा पर्दै गएका छन् । परम्परागत सीप, वास्तुकला र मौलिक शैलीमा निर्माण गरिएका यस्ता संरचनाहरू भत्किने र पुरिने क्रम बढे पनि संरक्षणका लागि पर्याप्त पहल हुन नसकेको स्थानीयको गुनासो छ । बेनी नगरपालिका-४ सुर्केमेलाका ६५ वर्षीय शशीधर सापकोटाकाअनुसार पहिले गाउँघरका विभिन्न स्थानमा यात्रुहरूको सुविधाका लागि निर्माण गरिएका पाटीपौवा र धर्मशालाहरू अहिले अधिकांश जीर्ण अवस्थामा पुगेका छन् । कतिपय संरचना भत्किएर नामेट भइसकेका छन् भने बाँकी रहेका संरचनासमेत संरक्षणको पर्खाइमा छन् । सडक तथा होटल र रेस्टुरेन्टको सुविधा नहुँदा लामो दूरी पैदल यात्रा गर्ने बटुवा, तीर्थयात्री तथा अन्य यात्रुहरूका लागि विभिन्न ठाउँमा धर्मशाला, पाटीपौवा र चौतारी निर्माण गर्ने चलन थियो । बाटोमा थकाइ मार्न, रात बिताउन तथा खानेपानीको व्यवस्था गर्न यस्ता संरचनाले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्थे । तर अहिले समयसँगै ती परम्परा र संरचना दुवै हराउँदै गएका छन् । एक दशकअघिसम्म पनि ग्रामीण क्षेत्रमा पाटीपौवा र धर्मशालाको प्रयोग व्यापक थियो । तर सडकको पहुँच विस्तार भएसँगै पैदल यात्रुको चाप घटेको छ । यात्रुको आवतजावत कम हुन थालेपछि यस्ता संरचनाको उपयोगिता पनि घट्दै गएको स्थानीय बताउँछन् । प्रयोगविहीन बनेका संरचनाहरूको मर्मतसम्भार र संरक्षणमा ध्यान नपुग्दा ऐतिहासिक सम्पदा नासिने अवस्थामा पुगेका हुन् । पहिले पैदल यात्रा गर्ने बटुवाहरूलाई लक्षित गरी बाटोको छेउछाउमा पाटीपौवा र धर्मशाला बनाइन्थ्यो । धर्मशालामा माटोको घैँटो राखेर चिसो पानी पिउने व्यवस्था मिलाउने परम्परासमेत थियो । लामो बाटो हिँडेर थाकेका यात्रुहरूले त्यहीँ विश्राम गर्ने र रात बिताउने गर्थे । बेनी नगरपालिकाका ज्यामरुककोटका बेदप्रसाद उपाध्यायकाअनुसार पहिले यात्राका क्रममा बटुवाहरूलाई बसोबास तथा विश्रामको समस्या हुने भएकाले धर्मशाला निर्माण गर्ने चलन थियो । “पहिले अहिलेको जस्तो होटलहरू थिएनन्, सडकको सुविधा पुगेको थिएन र गाडी पनि चल्दैनथे। एउटा ठाउँबाट अर्को ठाउँमा पुग्न दिनभरि हिँड्नुपर्थ्यो । हिँड्दाहिँड्दै साँझमा कुनै बस्ती नभएको ठाउँमा पुगियो भने धर्मशालामा बस्ने गरिन्थ्यो,” उपाध्यायले भन्नुभयो, “रातभरि त्यही धर्मशालामा बसेर भोलिपल्ट आफ्नो गन्तव्यमा पुगिन्थ्यो । अहिले त सडक सुविधा र सवारीसाधनका कारण एक-दुई दिन लाग्ने ठाउँमा पनि एकै दिनमा पुग्न सकिन्छ ।” सडक विस्तारले यात्रालाई सहज बनाए पनि त्यससँगै ग्रामीण समाजको मौलिक पहिचान बोकेका ऐतिहासिक संरचनाहरू भने संकटमा परेको उहाँको भनाइ छ । ग्रामीण क्षेत्रमा इतिहासका साक्षीका रूपमा रहेका पाटीपौवा र धर्मशालाहरू भत्किने क्रम बढेको छ भने कतिपय स्थानमा तिनका अवशेषसमेत भेटिन छाडेका छन् । ग्रामीण सौन्दर्य र पुरानो जीवनशैलीसँग जोडिएका यस्ता सम्पदाको संरक्षणमा स्थानीय सरकार तथा सरोकारवाला निकायले पर्याप्त चासो दिनुपर्ने स्थानीयको माग छ । यात्रुको सुविधाका लागि निर्माण गरिएका पाटीपौवा र धर्मशालाको अस्तित्व पछिल्लो समय सडक विस्तारका कारण संकटमा परेको धवलागिरि गाउँपालिका-५ का रेमबहादुर पुन बताउनुहुन्छ । जिल्लाका विभिन्न स्थानमा रहेका दर्जनौँ पाटीपौवा र धर्मशालाहरू संरक्षण तथा उपयोगको अभावमा जीर्ण बन्दै गएको उहाँको भनाइ छ । तर बेनी नगरपालिका-६ ले भने यस्ता ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षणमा चासो दिँदै आएको जनाएको छ । वडा अध्यक्ष कृष्णबहादुर बानियाँकाअनुसार वडाभित्र रहेका पुराना सम्पदाको संरक्षणका लागि वडा कार्यालयले निरन्तर पहल गरिरहेको छ । नगरपालिकाले समेत यस्ता सम्पदाको संरक्षणका लागि बजेट विनियोजन गर्दै आएको उहाँले बताउनुभयो । आफ्नो वडामा रहेका मौलिक सम्पदाहरू क्रमशः हराउँदै जान थालेपछि तिनको संरक्षणका लागि वडा कार्यालय र स्थानीय युवालाई समेत जागरुक बनाइएको अध्यक्ष बानियाँको भनाइ छ ।

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram

Read Complete Original Article

Published originally on हिमालय टाइम्स

Visit Publisher Site →

Related News

🇳🇵 Nepal
पाकिस्तानी राजदूतद्वारा सुदूरपश्चिमका प्रशिक्षक मिसबाहलाई रात्रिभोज
Latest NewsJust now

पाकिस्तानी राजदूतद्वारा सुदूरपश्चिमका प्रशिक्षक मिसबाहलाई रात्रिभोज

काठमाडौँ । नेपालका लागि पाकिस्तानका राजदूत मोहम्मद आमिर खानले नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) क्रिकेटको तेस्रो संस्करणमा सुदूरपश्चिम रोयल्सका मुख्य प्रशिक्षक रहेका पाकिस्तानका पूर्वकप्तान मिसबाह उल हकलाई रात्रिभोज दिएका छन् । ... ...

रातोपाटी
मंसिरका लागि १४ वाणिज्य बैंकको ब्याजदर स्थिर, छ ओटाले घटाए
Latest NewsJust now

मंसिरका लागि १४ वाणिज्य बैंकको ब्याजदर स्थिर, छ ओटाले घटाए

१४ ओटाले कात्तिक महिनाकै ब्याजदरलाई निरन्तरता दिएका छन् भने ६ बैंकले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर घटाएका छन्। ...

हाम्राकुरा
बझाङमा भीरबाट खस्यो अटो, तीन जनाको मृत्यु
Latest NewsJust now

बझाङमा भीरबाट खस्यो अटो, तीन जनाको मृत्यु

बझाङमा अटो दुर्घटना हुँदा तीन जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ भने दुई जना सम्पर्कविहीन भएका छन्।  सोमबार बुंगल नगरपालिका-१० टुमेडा गाउँबाट बुंगल-११ को हिड्नेगडा बजारतर्फ जाँदै गरेको सु. प. प्र. ०१००१ ह ७९९८ नम्बरको अटो दुर्घटना भएको हो। ब्रेक फेल भएर सडकबाट करिब नौ सय मिटर तल भिरमा खसेको प्रहरीले जनाएको छ।  जिल्ला प्रहरी कार्यालय, बझाङका प्रहरी नि... ...

नेपालखबर
सञ्चारमाध्यमको कोष विवादमा चेक गणतन्त्रमा विशाल प्रदर्शन
Latest NewsJust now

सञ्चारमाध्यमको कोष विवादमा चेक गणतन्त्रमा विशाल प्रदर्शन

प्राग।सार्वजनिक रेडियो र टेलिभिजनको वित्तीय व्यवस्था परिवर्तन गर्ने सरकारको योजनाविरुद्ध चेक गणतन्त्रको राजधानी प्रागमा आइतबार करिब तीन लाख ५० हजार मानिसले प्रदर्शन गरेका छन्। प्रधानमन्त्री आन्द्रेज बाबिस नेतृत्वको सरकारले ल्याएको योजनाले सञ्चारमाध्यमको स्वतन्त्रता कमजोर पार्न सक्ने भन्दै प्रदर्शनकारीले विरोध गरेका हुन्। सन् १९८९ को भेलभेट क्रान्तिको वार्षिकोत्सवको पूर्व सन्ध्यामा लेटना पार्कमा आयोजित प्रदर्शनमा सहभागीहरूले योजना फिर्ता लिन माग गरे। आयोजक मिकुलास मिनारले ...

नेपालन्युज
Multikhabar App

All Information In One Place

Real-time headlines from trusted sources. Get the app now — stay updated, inspired, and ahead with breaking news!

Get it on Google Play