वैदेशिक रोजगारीमा जाने ७० प्रतिशत श्रमिक अदक्ष

काठमाडौं। नेपालको वैदेशिक रोजगारीलाई सुरक्षित, मर्यादित र उच्च प्रतिफलमुखी बनाउने उद्देश्यले सरकारले नयाँ र आकर्षक श्रम गन्तव्यहरूको खोजी गरिरहेको छ। हाल नेपालले ११० देशमा संस्थागत र १७८ देशमा व्यक्तिगत श्रम स्वीकृतिका लागि बाटो खुला गरेको छ। मन्त्रालयले युरोपेली, अफ्रिकी र एसियाली मुलुकहरूसँग श्रम सम्झौताको प्रक्रिया अघि बढाएको छ। यद्यपि, वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली श्रमिकमध्ये करिब ७० प्रतिशत अदक्ष रहेको सरकारी तथ्यांक छ। श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयकी प्रवक्ता मिरा आचार्यका अनुसार विकसित मुलुकहरूले सिप नभएका श्रमिकलाई प्राथमिकता दिँदैनन्। अदक्ष श्रमिकहरूका लागि खाडी मुलुक र मलेसिया नै मुख्य बजार बनेका छन्। उनले भनिन्, ‘जबसम्म हामीले स्वदेशमै श्रमिकलाई दक्ष बनाउन सक्दैनौँ, तबसम्म विकसित देशको ढोका सहजै खुल्दैन।’ सरकारले युरोपका रोमानिया, क्रोएसिया, पोल्यान्ड, जर्मनी, माल्टा, पोर्चुगल र साइप्रस जस्ता देशमा नेपाली श्रमिकको आकर्षण बढिरहेको जनाएको छ। साथै, मरिसस, सेसेल्स, माल्दिभ्स र श्रीलंकासँग द्विपक्षीय श्रम सम्झौताका लागि छलफल भइरहेको छ। नयाँ गन्तव्यमा पठाउँदा रोजगारदाताले नै सम्पूर्ण लागत व्यहोर्ने र श्रमिकको मानव अधिकारको ग्यारेन्टी हुने सर्तलाई सरकारले प्राथमिकतामा राखेको छ। प्रवक्ता आचार्यका अनुसार अबको वैदेशिक रोजगारी संख्यामा भन्दा गुणस्तरमा केन्द्रित हुनुपर्छ। ‘सय जना अदक्ष श्रमिक पठाएर आउने रेमिट्यान्सभन्दा १० जना उच्च दक्ष श्रमिक पठाएर आउने प्रतिफल देश र व्यक्ति दुवैका लागि फाइदाजनक हुन्छ,’ उनले भनिन्। सरकारले निजी क्षेत्रलाई पनि परम्परागत बजारको विकल्प खोज्न र नयाँ गन्तव्यमा रोजगारीका अवसरहरू पहिचान गर्न आग्रह गरेको छ। हालसम्म नेपालले कतार, यूएई, जापान, इजरायल र जर्मनीलगायतका देशसँग श्रम सम्झौता गरिसकेको छ।