Sunday, November 22, 2026||
MultiKhabarMultiKhabar

विवाह : श्रीमान्-श्रीमतीको सम्बन्धमात्र होइन

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram
विवाह : श्रीमान्-श्रीमतीको सम्बन्धमात्र होइन
Photo / Coverage: हिमालय टाइम्स

विवाह एउटा केटा र केटीबीचको सम्बन्धमात्र होइन । विवाहपछि दुईजना मानिसमात्र जोडिँदैनन्, दुई परिवार पनि जोडिन्छन् । दुई फरक घर, फरक संस्कार, फरक सोच र फरक बानी भएका मानिसहरू एउटै सम्बन्धमा बाँधिन्छन् । त्यसैले विवाहलाई श्रीमान्–श्रीमतीको मायामा मात्र सीमित गरेर हेर्नु हुँदैन भन्ने मलाई लाग्छ । मेरो लागि बिहे भनेको श्रीमान्सँग मात्र जोडिनु होइन । बिहेपछि उहाँको परिवार, उहाँका आमाबुबा र उहाँसँग जोडिएका सम्बन्धहरू पनि मेरो जीवनको हिस्सा बन्नु हो । श्रीमान्लाई माया गर्नु भनेको उहाँलाई मात्र माया गर्नु होइन, उहाँको भावना, उहाँको परिवार र उहाँको जिम्मेवारीलाई पनि बुझ्ने प्रयास गर्नु हो । परिवार भनेको एउटै घरमा बस्ने मानिसहरूको समूहमात्र होइन । परिवार भनेको एकअर्काको भावना बुझ्ने, दुःखमा साथ दिने र सुखमा खुशी बाँड्ने सम्बन्ध हो । विवाह पनि केवल सामाजिक बन्धन होइन, दुई व्यक्ति र दुई परिवारलाई माया, विश्वास, जिम्मेवारी र समझदारीले जोड्ने सम्बन्ध हो । म स्वभावले अलि भावुक र संवेदनशील छु । सानो कुराले पनि खुशी हुन्छु, कहिलेकाहीँ सानो कुराले नै मन दुख्छ । म सम्बन्धलाई हल्का रूपमा लिन सक्दिनँ । कसैलाई आफ्नो मानेपछि मनदेखि नै माया गर्ने र सकेसम्म सम्बन्ध जोगाएर राख्ने मेरो बानी छ । त्यसैले बिहेपछि श्रीमान्सँगको सम्बन्धलाई मात्र होइन, उहाँसँग जोडिएका सम्बन्धलाई पनि आफ्नो बनाउनुपर्छ भन्ने लाग्छ । तर, विवाहपछि सबै कुरा आफूले सोचेको जस्तो हुन्छ भन्ने पनि छैन । नयाँ घर, नयाँ मान्छे र नयाँ वातावरणमा आफूलाई मिलाउन समय लाग्छ । माइतीमा हुर्किएको तरिका र घरमा आएपछि देखिने व्यवहार फरक हुनसक्छ । आफ्नो घरमा सामान्य लाग्ने कुरा अर्को घरमा फरक हुनसक्छ । यस्तो अवस्थामा एकअर्कालाई बुझ्न जरुरी हुन्छ । बुहारीले मात्र सबै कुरा बुझ्नुपर्छ भन्ने होइन, परिवारका अरू सदस्यले पनि बुहारीको भावना बुझ्नुपर्छ । मेरो विचारमा विवाहपछि श्रीमान् र श्रीमतीको सम्बन्ध सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ । किनकि जीवनका सुख-दुःख सँगै बिताउने, भविष्यका सपना सँगैदेख्ने र कठिन समयमा एकअर्काको साथमा उभिने भनेकै उनीहरू हुन् । तर, श्रीमान्-श्रीमतीको सम्बन्ध राम्रो हुँदैमा परिवारका सबै सम्बन्ध आफैं राम्रो हुन्छन् भन्ने पनि छैन । त्यसका लागि परिवारका सबै सदस्यको व्यवहार र समझदारी आवश्यक हुन्छ । विवाहपछि कहिलेकाहीँ सानो कुरामा मनमुटाव हुन्छ । विचार नमिल्न सक्छ, रिस उठ्न सक्छ र एकअर्काको कुरा चित्त नबुझ्न पनि सक्छ । तर, सानो कुरामा मन दुख्यो भन्दैमा सम्बन्ध नै बिगार्नुपर्छ भन्ने लाग्दैन । बरु एकअर्कासँग खुलेर कुरा गर्ने, गल्ती भए स्वीकार गर्ने र मनमा कुरा राखेर बस्नुभन्दा समाधान खोज्ने बानी हुनुपर्छ । सम्बन्धमा सधैं एउटै व्यक्तिले मात्र झुक्नुपर्छ भन्ने पनि होइन । दुवैले एकअर्कालाई बुझ्ने प्रयास गर्नुपर्छ । आजको समयमा विवाहलाई हेर्ने सोच धेरै परिवर्तन भएको छ । पहिले बुहारी भएपछि घरको काम गर्ने, सासू–ससुराको हेरचाह गर्ने र श्रीमान्को परिवार अनुसार चल्ने कुरालाई नै मुख्य जिम्मेवारी मानिन्थ्यो । धेरै महिलाले आफ्नो पढाइ, करियर र इच्छालाई समेत पछाडि राख्नुपर्ने अवस्था थियो । तर, अहिले समय बदलिएको छ । छोरीहरू पनि पढ्छन्, काम गर्छन्, परिवारको जिम्मेवारी सम्हाल्छन् र आफ्नो भविष्यका लागि सपना देख्छन् । विवाहअघि एउटी छोरी आफ्ना आमाबुबाको माया पाएर हुर्किएकी हुन्छिन् । उनको पनि आफ्नै इच्छा हुन्छ, सपना हुन्छ र भविष्यमा केही गर्ने सोच हुन्छ । विवाह भएपछि उनी श्रीमती र बुहारी बन्छिन् भन्दैमा उनका सपना र इच्छा समाप्त हुनु हुँदैन । विवाहले उनको जीवनमा नयाँ सम्बन्ध थप्ने हो, उनको पहिचान मेटाउने होइन । मेरो विचारमा असल बुहारी हुनुभनेको आफ्नो सबै इच्छा त्यागेर परिवारलाई मात्र समय दिनु होइन । त्यसैगरी, असल श्रीमती हुनुभनेको श्रीमान्ले भनेको हरेक कुरा चुपचाप स्वीकार गर्नु होइन । आफ्नो परिवारलाई माया गर्दै, जिम्मेवारी पूरा गर्दै आफ्नो पढाइ, सपना र इच्छालाई पनि अगाडि बढाउन सक्नुपर्छ । परिवारले पनि महिलालाई यति बुझ्नुपर्छ कि उनी बुहारी हुनुभन्दा पहिले आफ्नै भावना भएकी एउटा व्यक्ति हुन् । तर, स्वतन्त्रताको अर्थ जे मन लाग्यो त्यही गर्नु होइन । आफ्नो अधिकार बुझ्नु राम्रो कुरा हो, तर आफ्नो जिम्मेवारी पनि बुझ्नुपर्छ । विवाहपछि श्रीमान् र श्रीमती दुवैको जीवनमा जिम्मेवारी थपिन्छ । त्यसैले आफ्नो खुशीको मात्र सोचेर हुँदैन, आफ्नो निर्णयले अर्को व्यक्तिको जीवनमा कस्तो असर पार्छ भन्ने कुरा पनि बुझ्नुपर्छ । आजभोलि धेरै श्रीमान्-श्रीमती कामको सिलसिलामा एकअर्काबाट टाढा बस्नुपर्ने अवस्था छ । कोही विदेशमा हुन्छन्, कोही घरपरिवार सम्हालेर बसिरहेका हुन्छन् । दुवैको संघर्ष फरक हुन्छ । टाढा बस्दा एक्लोपन लाग्नसक्छ, मनमा शंका आउन सक्छ र कहिलेकाहीँ सम्बन्धमा दूरी पनि बढ्नसक्छ । यस्तो अवस्थामा एकअर्कालाई दोष दिनुभन्दा कुरा बुझ्ने, समय दिने र विश्वास कायम राख्ने प्रयास गर्नुपर्छ । सम्बन्ध टिकाउन मायामात्र होइन, इमानदारी पनि चाहिन्छ । सामाजिक सञ्जालले पनि आजभोलि सम्बन्धमा धेरै प्रभाव पारेको छ । अरूको जीवन देखेर आफ्नो जीवनसँग तुलना गर्ने बानी बढेको छ । कसैले श्रीमान्सँग घुमेको तस्वीर राख्छन्, कसैले उपहार पाएको देखाउँछन्, कसैले आफ्नो खुशी सामाजिक सञ्जालमा बाँड्छन् । त्यो देखेर आफ्नो जीवनमा के कमी छ भन्ने लाग्नसक्छ । तर, सामाजिक सञ्जालमा देखिएको जीवन नै सबै कुरा होइन । अरूको जीवनसँग तुलना गर्नुभन्दा आफ्नो सम्बन्धलाई कसरी राम्रो बनाउन सकिन्छ भन्ने सोच्नु राम्रो हुन्छ । विवाहपछि समस्या आउँदैमा सम्बन्धविच्छेद नै गर्नुपर्छ भन्ने होइन । कहिलेकाहीँ सानो गलतफहमीले पनि ठूलो रूप लिन सक्छ । समयमा कुरा नगर्दा मनमा धेरै कुरा खेल्न सक्छन् । तर, यसको अर्थ जस्तोसुकै अवस्थामा पनि सम्बन्ध निभाउनैपर्छ भन्ने होइन । हिंसा, दुर्व्यवहार र निरन्तर अपमान सहेर बस्नुपर्छ भन्ने सोच पनि गलत हो । सम्बन्धमा माया र जिम्मेवारी जति आवश्यक हुन्छ, आत्मसम्मान र सुरक्षा पनि त्यति नै आवश्यक हुन्छ । विवाह गर्नुअघि एकअर्काको स्वभाव, सोच, परिवार र भविष्यका योजनाबारे बुझ्न सके राम्रो हुन्छ । किनकि विवाह केही दिनको सम्बन्ध होइन, जीवनसँग जोडिएको निर्णय हो । विवाहपछि एकअर्कामा कमजोरी देखिन सक्छन्, सोच नमिल्न सक्छ र अपेक्षा पूरा नहुनसक्छ । यस्तो अवस्थामा एकअर्कालाई बदल्न खोज्नुभन्दा बुझ्ने प्रयास गर्नुपर्छ । सबै मानिस एउटै हुँदैनन् भन्ने कुरा स्वीकार गर्न सक्नुपर्छ । विवाहमा श्रीमान्का आमाबुबाको जिम्मेवारी पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ । छोराछोरीलाई हुर्काउन र आफ्नो खुट्टामा उभ्याउन आमाबुबाले धेरै दुःख गर्नुभएको हुन्छ । उमेर बढ्दै जाँदा उहाँहरूलाई साथ र सहयोग आवश्यक पर्न सक्छ । त्यसैले विवाहपछि आमाबुबाप्रतिको जिम्मेवारी सकिन्छ भन्ने होइन । तर, यसको अर्थ बुहारीले आफ्नो सबै इच्छा त्यागेर सासू-ससुराको सेवामा मात्र जीवन बिताउनुपर्छ भन्ने पनि होइन । सासू-ससुरा पनि कसैका आमाबुबा हुनुहुन्छ भने बुहारी पनि कसैकी छोरी हुन् । विवाह गरेर नयाँ घरमा आएकी महिलालाई आफ्नो बनाउन माया र सम्मान दिनुपर्छ । उनलाई घरको काम गर्ने व्यक्तिका रूपमा मात्र होइन, परिवारको सदस्यका रूपमा हेर्नुपर्छ । उनको मन दुख्दा बुझ्ने, थाक्दा सहयोग गर्ने र उनको इच्छाको पनि कदर गर्ने परिवार भयो भने बुहारीले पनि त्यो घरलाई आफ्नो घर मान्न सक्छिन् । त्यसैगरी, बुहारीले पनि सासू-ससुरालाई सम्मान गर्नुपर्छ । नयाँ घरमा आएपछि सबै कुरा आफ्नो माइतीको जस्तै खोज्नु उचित हुँदैन । हरेक घरको आफ्नै तरिका हुन्छ । फरक बानी र फरक सोचलाई बुझ्दै बिस्तारै मिलेर अघि बढ्न सकिन्छ । तर, मिलेर बस्नु भनेको आफ्नो कुरा राख्नै नपाउनु होइन । परिवारमा सबैले आफ्नो कुरा राख्न पाउनुपर्छ र एकअर्काको कुरा सुन्ने बानी हुनुपर्छ । विवाहपछि समस्या आउँदैमा सम्बन्धविच्छेद नै गर्नुपर्छ भन्ने होइन । कहिलेकाहीँ सानो गलतफहमीले पनि ठूलो रूप लिनसक्छ । समयमा कुरा नगर्दा मनमा धेरै कुरा खेल्न सक्छन् । तर, यसको अर्थ जस्तोसुकै अवस्थामा पनि सम्बन्ध निभाउनैपर्छ भन्ने होइन । हिंसा, दुर्व्यवहार र निरन्तर अपमान सहेर बस्नुपर्छ भन्ने सोच पनि गलत हो । सम्बन्धमा माया र जिम्मेवारी जति आवश्यक हुन्छ, आत्मसम्मान र सुरक्षा पनि त्यति नै आवश्यक हुन्छ । यसमा श्रीमान्को भूमिका पनि निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । श्रीमान्ले श्रीमतीलाई मात्र परिवारसँग मिल्नुपर्छ भनेर दबाब दिनु हुँदैन । आफ्ना आमाबुबाको भावना बुझेजस्तै श्रीमतीको भावना पनि बुझ्नुपर्छ । कहिलेकाहीँ परिवारमा गलतफहमी हुनसक्छ । यस्तो अवस्थामा कसको कुरा नसुनी निर्णय गर्नु हुँदैन । दुवै पक्षको कुरा बुझेर समाधान खोज्नुपर्छ । श्रीमतीलाई परिवारसँग मिलाउने जिम्मेवारी जति छ, परिवारलाई पनि श्रीमतीको भावना बुझाउने जिम्मेवारी श्रीमान्को हुन्छ । मलाई लाग्छ, परिवारमा एउटै व्यक्तिले मात्र सधैं त्याग गर्नुपर्छ भन्ने सोच बदलिनुपर्छ । बुहारीले मात्र समायोजन गर्ने होइन, सासू-ससुरा र श्रीमान्ले पनि समायोजन गर्नुपर्छ । नयाँ घरमा आएकी बुहारीलाई समय दिनुपर्छ, उनको सोच बुझ्नुपर्छ र उनलाई आफ्नो जीवन आफ्नै तरिकाले अघि बढाउने अवसर पनि दिनुपर्छ । परिवार भनेको एकअर्कालाई नियन्त्रण गर्ने ठाउँ होइन, एकअर्कालाई साथ दिने ठाउँ हुनुपर्छ । संयुक्त परिवारमा बस्नुको आफ्नै महत्त्व छ । घरमा धेरै मानिस हुँदा सुख-दुःख बाँड्न पाइन्छ, एकअर्कालाई सहयोग गर्न सकिन्छ र अनुभवबाट सिक्न पाइन्छ । तर, धेरै मानिससँगै बस्दा विचार नमिल्न सक्छ । त्यसैले एकअर्काको व्यक्तिगत जीवन र स्वतन्त्रताको सम्मान गर्नुपर्छ । सबैको सोच एउटै हुँदैन भन्ने कुरा स्वीकार गर्नसके परिवारमा धेरै समस्या कम हुन सक्छन् । त्यसैगरी, छुट्टै बस्दैमा आमाबुबालाई माया नगरेको भन्ने हुँदैन । कोही छुट्टै बसेर पनि आमाबुबाको राम्रो हेरचाह गर्न सक्छन् । कोही एउटै घरमा बसेर पनि एकअर्कासँग राम्रो व्यवहार गर्न सक्दैनन् । त्यसैले परिवार राम्रो हुन एउटै घरमा बस्नैपर्छ भन्ने छैन । मुख्य कुरा एकअर्कालाई कति माया, सम्मान र समय दिइन्छ भन्ने हो । परिवारमा बच्चा जन्मिएपछि खुशीसँगै जिम्मेवारी बढ्छ । बच्चाको राम्रो भविष्यका लागि श्रीमान् र श्रीमती दुवैले मिहिनेत गर्नुपर्छ । तर, बच्चा जन्माउनुमात्र परिवार पूरा हुनु होइन । बच्चालाई माया, राम्रो संस्कार र सुरक्षित वातावरण दिनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ । आमाबुबाबीचको सम्बन्ध राम्रो भयो भने बच्चाले पनि माया, सम्मान र समझदारी सिक्न पाउँछ । म अहिले पनि धेरै कुरा सिक्दैछु । श्रीमान्लाई बुझ्न, परिवारलाई बुझ्न र आफूलाई बुझ्न पनि समय लाग्दो रहेछ । कहिलेकाहीँ आफूले सोचेको कुरा सही नहुन सक्छ । कहिलेकाहीँ अर्को व्यक्तिको परिस्थिति आफूले नबुझेको हुन सक्छ । त्यसैले कुनै कुरामा मन दुख्यो भन्दैमा तुरुन्तै निर्णय गर्नुभन्दा पहिले कुरा बुझ्नु राम्रो हुन्छ । सम्बन्धमा आफ्नो कुरा राख्न सक्नु जति आवश्यक छ, अर्को व्यक्तिको कुरा सुन्नसक्नु त्यति नै आवश्यक छ । अन्ततः विवाहमा श्रीमान् र श्रीमतीको सम्बन्ध सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ, तर परिवारको माया र जिम्मेवारीलाई पनि बिर्सनु हुँदैन । त्यसैगरी, परिवारको नाममा श्रीमान्-श्रीमतीले आफ्नो स्वतन्त्रता र आत्मसम्मान गुमाउनु हुँदैन । दुवै पक्षको भावना बुझेर, एकअर्कालाई सम्मान गरेर र जिम्मेवारी बाँडेर अघि बढ्न सके परिवार राम्रो बन्नसक्छ ।सुखी परिवार ठूलो धनसम्पत्तिले मात्र बन्दैन । एकअर्काको मन बुझ्ने, दुःख पर्दा साथ दिने, गल्ती हुँदा माफ गर्ने र खुशी हुँदासँगै रमाउने बानीले परिवारलाई सुन्दर बनाउँछ । कहिलेकाहीँ एउटा मीठो बोली, सानो सहयोग र माया गरेर सोधिएको एउटा प्रश्नले पनि कसैको मन खुसी बनाउन सक्छ । मेरो विचारमा विवाहको वास्तविक सुन्दरता यही हो-श्रीमान् र श्रीमतीले एकअर्कालाई बुझ्नु, दुवै परिवारको सम्मान गर्नु र आफ्नो जीवन पनि खुसीका साथ अघि बढाउनु । बुहारीले आफ्नो परिवारलाई माया गर्न पाउनुपर्छ, सासू–ससुराले सम्मान पाउनुपर्छ र श्रीमान्-श्रीमतीले एकअर्काको साथमा सुरक्षित महसुस गर्न पाउनुपर्छ । किनकि परिवार भनेको एउटै घरमा बस्ने मानिसहरूको समूहमात्र होइन । परिवार भनेको एकअर्काको भावना बुझ्ने, दुःखमा साथ दिने र सुखमा खुशी बाँड्ने सम्बन्ध हो । विवाह पनि केवल सामाजिक बन्धन होइन, दुई व्यक्ति र दुई परिवारलाई माया, विश्वास, जिम्मेवारी र समझदारीले जोड्ने सम्बन्ध हो । अन्ततः विवाहमा आफ्नो मान्छेलाई माया गर्नु मात्र ठूलो कुरा होइन, उसँग जोडिएका सम्बन्धलाई बुझ्नु र सबैको सम्मान गर्दै आफ्नो सम्बन्धलाई सुन्दर बनाउनु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण कुरा हो ।

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram

Read Complete Original Article

Published originally on हिमालय टाइम्स

Visit Publisher Site →

Related News

🇳🇵 Nepal
प्रथम एक्सट्रिम शिखर स्पोर्टस कपको उपाधि सोल्मालाई
Latest NewsJust now

प्रथम एक्सट्रिम शिखर स्पोर्टस कपको उपाधि सोल्मालाई

शिखर स्पोर्टस क्लब खार्मी खोटाङले आयोजना गरेको ‘प्रथम एक्सट्रिम शिखर स्पोर्टस कप–२०८३’ फुटबल प्रतियोगिताको उपाधि दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–२ सोल्माले जितेको छ।  खार्मीस्थित शिखर स्पोर्टस क्लबको खेलमैदानमा शनिबार भएको फाइनल खेलमा आयोजक खार्मीलाई ट्राइब्रेकरमा ४–२ गोलअन्तरले पराजित गर्दै सोल्माले उपाधि जितेको हो। पहिलो स... ...

नेपालखबर
समाजसेवाका नायक शेरबहादुर काफ्ले
Latest NewsJust now

समाजसेवाका नायक शेरबहादुर काफ्ले

समाजसेवी शेरबहादुर काफ्ले उमेरले चारबीस पुगिसक्नुभएको छ तर समाजसेवाको हुटहुटी आज पनि निकै फुर्तिलो र स्फुर्त देखिन्छ । शेरबहादुर काफ्ले विक्रम सम्वत् २००३ साल ६ महिना २२ गते बाग्लुङ जिल्लाको साविक बुर्तिबाङ गाविस हाल बागलुङ जिल्ला ढोरपाटन नगरपालिकाको बीसमार भन्ने ठाउँमा जन्मिनुभएको थियो । ढोरपाटनको मलिलो माटोमा समाजसेवाका बाह्रखरी पढ्दै उहाँले समाजसेवाको भाव देशभर छरिनुपर्छ भन्ने कुरा बाल्य अवस्थामै बुझिसक्नुभएको ...

हिमालय टाइम्स
मैथिल कोकिल विद्यापति
Latest NewsJust now

मैथिल कोकिल विद्यापति

मैथिली भाषाका महाकवि, कवि कोकिल विद्यापतिको जन्म विक्रम सम्वत् १४०७ (सन् १३५०) मा आधुनिक भारत र प्राचीन मिथिलाको दरभंगा जिल्लाको विसपी भन्ने ठाउँमा भएको थियो । मिथिलालाई ज्ञान, विज्ञान, कला, साहित्य र संस्कृतिको केन्द्र मानिन्थ्यो । एक्काईसौं शताब्दीमा पनि मिथिला क्षेत्रको यो प्रभाव कायमै छ । कार्तिक शुक्ल (धवल) त्रयोदशीलाई विद्यापतिको अवसान दिवस मानिन्छ । नेपाल र भारत मात्रै होइन ...

हिमालय टाइम्स
राजकीय भ्रमणका लागि आज भारत प्रस्थान गर्दै प्रधानमन्त्री शाह, यस्ता छन् २ दिनका कार्यक्रम
Latest NewsJust now

राजकीय भ्रमणका लागि आज भारत प्रस्थान गर्दै प्रधानमन्त्री शाह, यस्ता छन् २ दिनका कार्यक्रम

प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह राजकीय भ्रमणका लागि आज मंसिर ६ गते भारत प्रस्थान गर्दै छन्। ३४ सदस्यीय भ्रमण टोलीको नेतृत्व गर्दै प्रधानमन्त्री शाह आज आइतबार दिउँसो १:४५ बजे काठमाडौँस्थित त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नेपाल वायु सेवा निगमको विमान चढेर दिल्ली प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम छ।  भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निमन्त्रणामा शाह २ दिनका लागि... ...

नेपालखबर
Multikhabar App

All Information In One Place

Real-time headlines from trusted sources. Get the app now — stay updated, inspired, and ahead with breaking news!

Get it on Google Play