म्याक्स मनी प्रकरणमा हिमालयन बैंकलाई क्लिन चिट

काठमाडौं । नेपालको हिमालयन बैंक लिमिटेड र मलेसियाको म्याक्स मनी एसडिएन बिएचडीबीच जोडिएको विवादित प्रकरणमा मलेसियाली प्रहरीले अनुसन्धान टुंग्याउँदै थप कानुनी कारबाही आवश्यक नरहेको निर्णय गरेको छ । मलेसियाको रोयल मलेसिया प्रहरीअन्तर्गतको वाणिज्य अपराध अनुसन्धान विभागले अनुसन्धान सम्पन्न गरी सरकारी अभियोजन पक्षसमक्ष पेश गरेको प्रतिवेदनका आधारमा उक्त निर्णय भएको हो । मलेसियाली प्रहरीको आधिकारिक पत्रअनुसार हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीसँग सम्बन्धित घटनाको अनुसन्धान पूरा भइसकेको छ । अनुसन्धानका क्रममा संकलन गरिएका कागजात तथा प्रतिवेदन १९ मार्च २०२६ मा पुत्राजयस्थित उपसरकारी अभियोजकसमक्ष पठाइएको थियो । अभियोजन पक्षले उक्त प्रतिवेदन अध्ययन तथा विचार गरेपछि मुद्दामा ‘नो फर्दर एक्सन’ अर्थात् थप कारबाही आवश्यक नरहेको निर्णय गरेको पत्रमा उल्लेख छ । यस निर्णयसँगै म्याक्स मनी प्रकरणमा मलेसियाली प्रहरी तथा अभियोजन पक्षबाट थप कानुनी प्रक्रिया अगाडि नबढाइने भएको छ । यसलाई हिमालयन बैंकका लागि महत्त्वपूर्ण कानुनी राहतका रूपमा हेरिएको छ । नेपाली दूतावासलाई मलेसियाली प्रहरीको औपचारिक पत्रमलेसियाको रोयल मलेसिया प्रहरीअन्तर्गतको वाणिज्य अपराध अनुसन्धान विभाग, बुकित अमानबाट जारी पत्र नेपाली दूतावास, क्वालालम्पुरलाई सम्बोधन गरी पठाइएको हो । मलेसियास्थित नेपाली दूतावासकी प्रतिनिधि मुदिता बज्राचार्यलाई सम्बोधन गरिएको उक्त पत्रको शीर्षक ‘स्ट्याटस अफ इन्भेस्टिगेसन इन्भल्भिङ हिमालयन बैंक एण्ड म्याक्स एसडिएन बिएचडी’ रहेको छ । पत्रमा मलेसियाली प्रहरीको वाणिज्य अपराध अनुसन्धान विभागले हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीसँग सम्बन्धित प्रकरणको अनुसन्धान सम्पन्न गरेको स्पष्ट उल्लेख गरिएको छ । पत्रको दोस्रो बुँदामा अनुसन्धान पूरा भएको जानकारी दिइएको छ भने तेस्रो बुँदामा अनुसन्धानसँग सम्बन्धित कागजात तथा प्रतिवेदन १९ मार्च २०२६ मा पुत्राजयस्थित उपसरकारी अभियोजकसमक्ष पठाइएको उल्लेख छ । त्यसपछि अभियोजन पक्षले अनुसन्धान प्रतिवेदनमाथि अध्ययन र समीक्षा गरी उक्त प्रकरणमा ‘नो फर्दर एक्सन’ को निर्णय गरेको पत्रमा प्रष्ट पारिएको छ । पत्रको चौथो बुँदामा यस विषयमा अनुसन्धान टुंगिएको र अब थप कुनै कारबाही अगाडि नबढाइने जानकारी दिइएको छ । पत्रको सन्दर्भ नम्बर ३४/३७ उल्लेख गरिएको छ । पत्रमा मिति २ अक्टोबर २०२६ लेखिएको देखिए पनि मितिमा हस्तलिखित अंकसमेत रहेकाले यसको अन्तिम पुष्टि आधिकारिक प्रतिलिपिबाट गर्नुपर्ने देखिन्छ । उच्च प्रहरी अधिकारीको हस्ताक्षरसहित निर्णयको जानकारीउक्त आधिकारिक पत्रमा मलेसियाली रोयल प्रहरीका सहायक आयुक्त फु वेई मिनको हस्ताक्षर रहेको छ । उहाँ वाणिज्य अपराध अनुसन्धान विभागअन्तर्गत वित्तीय, बैंकिङ, सहकारी तथा बीमा अपराध अनुसन्धान शाखाका सहायक निर्देशक हुनुहुन्छ । उच्च प्रहरी अधिकारीको हस्ताक्षरसहित जारी गरिएको पत्रमा अनुसन्धानको अवस्था, सरकारी अभियोजन पक्षसमक्ष प्रतिवेदन पेश गरिएको मिति र त्यसपछि भएको निर्णयबारे स्पष्ट जानकारी दिइएको छ । मलेसियाली प्रहरीका तर्फबाट नेपाली दूतावासलाई पठाइएको यो पत्रले उक्त प्रकरणको अनुसन्धानसम्बन्धी आधिकारिक अवस्था सार्वजनिक गरेको छ । अशोक राणासहित बैंकका वरिष्ठ अधिकारी जोडिएको प्रकरणम्याक्स मनी प्रकरणमा हिमालयन बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अशोक राणासहित बैंकका वरिष्ठ कर्मचारीहरूको नामसमेत जोडिएको थियो । यस प्रकरणमा उज्ज्वल राजभण्डारी, अनन्तराज श्रेष्ठ, युमा श्रेष्ठ र सन्तोष पराजुलीलगायतका अधिकारीहरूको नाम पनि चर्चामा आएको थियो । हिमालयन बैंक र मलेसियाको म्याक्स मनीबीचको व्यावसायिक सम्बन्ध तथा त्यससँग जोडिएका विषयमा मलेसियाली प्रहरीको वाणिज्य अपराध अनुसन्धान विभागले अनुसन्धान अघि बढाएको थियो । उक्त अनुसन्धानको निष्कर्ष र सरकारी अभियोजन पक्षबाट भएको निर्णयले यस प्रकरणको कानुनी अवस्थाबारे महत्त्वपूर्ण स्पष्टता दिएको छ । प्राप्त पत्रमा उल्लेख भएअनुसार अनुसन्धान प्रतिवेदन अभियोजन पक्षसमक्ष पेश भएपछि थप कारबाही आवश्यक नरहेको निर्णय भएको हो । यसले मलेसियामा उक्त प्रकरणलाई लिएर थप अभियोजन प्रक्रिया अघि नबढ्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ । ‘नो फर्दर एक्सन’ को निर्णयले के अर्थ राख्छ ?कानुनी प्रक्रियामा ‘नो फर्दर एक्सन’ भन्नाले उपलब्ध अनुसन्धान सामग्री र प्रतिवेदनको समीक्षा गरेपछि सम्बन्धित निकायले थप कारबाही अगाडि नबढाउने निर्णय गर्नु हो । यस प्रकरणमा पनि मलेसियाली प्रहरीले अनुसन्धान पूरा गरी प्रतिवेदन उपसरकारी अभियोजकसमक्ष पेश गरेको र अभियोजन पक्षबाट थप कारबाही आवश्यक नरहेको निर्णय भएको पत्रमा उल्लेख छ । यद्यपि, ‘नो फर्दर एक्सन’ को निर्णयलाई अदालतबाट भएको सफाइ वा सबै सम्भावित निकायबाट प्राप्त सर्वव्यापी कानुनी उन्मुक्तिका रूपमा व्याख्या गर्नु उपयुक्त हुँदैन । यसको अर्थ सम्बन्धित मलेसियाली अनुसन्धान तथा अभियोजन प्रक्रियामा उक्त प्रकरणमा थप कारबाही अगाडि नबढाउने निर्णय भएको हो । यसरी मलेसियाली प्रहरीको आधिकारिक पत्रले हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीसँग सम्बन्धित अनुसन्धानको अवस्था स्पष्ट पारेको छ । बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतसहित वरिष्ठ अधिकारीहरूको नाम जोडिएको प्रकरणमा मलेसियाली पक्षबाट थप कारबाही नहुने निर्णय सार्वजनिक भएसँगै हिमालयन बैंकले महत्त्वपूर्ण राहत पाएको छ ।