Thursday, November 19, 2026||
MultiKhabarMultiKhabar

प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणमा आर्थिक मुद्दा उठाउन पूर्वअर्थमन्त्रीहरूको सुझाव

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram
प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणमा आर्थिक मुद्दा उठाउन पूर्वअर्थमन्त्रीहरूको सुझाव
Photo / Coverage: हिमालय टाइम्स

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) को आसन्न भारत भ्रमणमा आर्थिक एजेन्डालाई प्राथमिकताका साथ उठाउन पूर्वअर्थमन्त्रीहरूले सुझाव दिनुभएको छ । उहाँहरूले नेपाल–भारतबीचको बढ्दो व्यापार घाटा न्यूनीकरण, नेपाली उत्पादनको भारतीय बजारमा सहज पहुँच, विद्युत् व्यापार र लगानी विस्तारलाई भ्रमणका प्रमुख एजेन्डा बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभएको हो । नेपाल र भारतबीचको आर्थिक सम्बन्ध लामो समयदेखि असन्तुलित रहेको उल्लेख गर्दै पूर्वअर्थमन्त्रीहरूले व्यापारिक समस्याको तत्काल समाधानसँगै संरचनात्मक सुधारका विषयमा पनि छलफल गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ । प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणलाई दुई देशबीच आर्थिक सहकार्य विस्तार गर्ने र नेपालको आर्थिक निर्भरतालाई सन्तुलित बनाउने अवसरका रूपमा उपयोग गर्नुपर्ने उहाँहरूको धारणा छ । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा पूर्वअर्थमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले नेपाल–भारत आर्थिक सम्बन्ध संरचनात्मक रूपमै निर्भरतामा आधारित रहेको बताउनुभएको छ । नेपालले भारतबाट तयारी वस्तु आयात गर्ने तर कच्चा पदार्थ निर्यात गर्ने प्रवृत्तिले व्यापार असन्तुलन बढाएको उहाँको भनाइ छ । नेपालको निर्यात र आयातबीचको अनुपात ऐतिहासिक रूपमा कमजोर हुँदै गएको उल्लेख गर्दै उहाँले यसलाई सामान्य व्यापारिक समस्याका रूपमा मात्र लिन नहुने बताउनुभयो । कच्चा पदार्थ निर्यात गरेर त्यसैबाट उत्पादित तयारी वस्तु पुनः आयात गर्नुपर्ने अवस्थाले दुई देशबीचको आर्थिक सम्बन्ध असमान बनाएको उहाँको विश्लेषण छ । भट्टराईले भारतसँगको व्यापार सम्बन्ध सन्तुलित बनाउन नेपाली उत्पादनको बजार पहुँच सहज बनाउनुका साथै गैरभन्सार अवरोध हटाउनुपर्ने सुझाव दिनुभएको छ । विशेषगरी नेपाली कृषि उत्पादन भारतीय बजारमा निर्यात गर्दा क्वारेन्टाइन, उत्पत्तिको प्रमाणपत्रलगायत प्रक्रियामा हुने झन्झट हटाउनुपर्ने उहाँको भनाइ छ । उहाँले भारतसँगको खुला सिमाना बन्द गर्नुभन्दा व्यवस्थित र नियमन गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभएको छ । भारतको अर्थतन्त्र र उत्पादनको आकार नेपालको तुलनामा निकै ठूलो भएकाले सानो अर्थतन्त्रको उत्पादन र बजार संरक्षणमा पनि ध्यान दिनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो । ‘खुला सिमाना छ, अर्थतन्त्रको आकार र उत्पादनको स्केल ठूलो भएको मुलुकसँग प्रतिस्पर्धा गर्दा सानो अर्थतन्त्रले आफ्नो उत्पादन र बजारको सुरक्षा पाउनुपर्छ,’ भट्टराईले भन्नुभयो । प्रधानमन्त्रीको भ्रमणका क्रममा तत्कालीन सहुलियत माग्नुभन्दा दीर्घकालीन आर्थिक सम्बन्ध सुधारको दृष्टिकोणसहित भिजन पेपर प्रस्तुत गर्नुपर्ने उहाँको सुझाव छ । नेपाल र भारतबीचको आर्थिक निर्भरतालाई कसरी सन्तुलित बनाउने भन्ने विषय उच्चस्तरीय संवादमा उठाउनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो । भट्टराईले विद्युत् व्यापारलाई पनि आर्थिक सहकार्यको महत्वपूर्ण क्षेत्रका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने बताउनुभएको छ । नेपालमा उत्पादित विद्युत् भारत हुँदै बंगलादेशसम्म निर्वाध रूपमा निर्यात गर्न सकिने व्यवस्था मिलाउनुपर्ने उहाँको सुझाव छ । विद्युत् व्यापारमा अनावश्यक सर्त नराखी व्यावसायिक कारोबारका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो । त्यस्तै, पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि हवाई मार्ग विस्तार गर्नुपर्नेमा पनि उहाँले जोड दिनुभएको छ । पोखरा र भैरहवा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट विदेशी पर्यटकको आवागमन सहज बनाउन भारतले थप हवाई प्रवेश मार्ग उपलब्ध गराउनुपर्ने उहाँको सुझाव छ । पूर्वअर्थमन्त्री प्रकाशशरण महतले पनि प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणमा राष्ट्रिय आर्थिक स्वार्थसँग जोडिएका विषय तर्क र तथ्यसहित प्रस्तुत गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ । भारत नेपालको महत्वपूर्ण व्यापारिक साझेदार तथा निकट छिमेकी भएकाले भ्रमणले दुई देशबीचको विश्वास अभिवृद्धि गर्नुका साथै आर्थिक तथा व्यावसायिक समस्याको समाधान खोज्नुपर्ने उहाँको भनाइ छ । महतले व्यापार घाटा न्यूनीकरण र निर्यात प्रवर्द्धनलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताउनुभएको छ । नेपाली कृषि उत्पादनको भारतीय बजारमा पहुँच विस्तार गर्न क्वारेन्टाइन तथा अन्य प्रशासनिक प्रक्रियामा रहेका समस्या समाधान गर्नुपर्ने उहाँको सुझाव छ । ‘हाम्रो व्यापार घाटाका समस्या छन्, कृषिजन्य वस्तुको बजार र निर्यात बढाउने विषय छन् । क्वारेन्टाइनका समस्या छन् । यी विषयमा गम्भीर तयारी गरेर प्रधानमन्त्री जानुपर्छ,’ महतले भन्नुभयो । उहाँले नेपाल र भारतबीच दीर्घकालीन विद्युत् व्यापार सम्झौता, जलविद्युत् क्षेत्रमा भारतीय लगानी र प्रसारण लाइन विस्तारलाई पनि भ्रमणका महत्वपूर्ण आर्थिक एजेन्डा बनाउनुपर्ने बताउनुभएको छ । नेपालको विद्युत् उत्पादन क्षमता विस्तार हुँदै गएकाले उत्पादित विद्युत्को बजार सुनिश्चित गर्न दीर्घकालीन व्यापार व्यवस्था आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ छ । महतले पोखरा र भैरहवा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट भारतका विभिन्न सहरमा सिधा उडान सञ्चालन गर्ने विषयलाई पनि प्राथमिकताका साथ उठाउनुपर्ने बताउनुभएको छ । यसले पर्यटन प्रवर्द्धनसँगै आर्थिक गतिविधि विस्तारमा सहयोग पुग्ने उहाँको धारणा छ । त्यस्तै, महाकाली सन्धिअन्तर्गतका बाँकी काम तथा अन्य द्विपक्षीय सम्झौता कार्यान्वयनको विषय पनि प्रधानमन्त्रीले उठाउनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो । दुई देशबीचका विवाद र आर्थिक मुद्दा समाधानका लागि पर्याप्त गृहकार्य तथा तथ्यसहित कूटनीतिक संवाद आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ छ । भारतका पनि नेपालसँग सुरक्षा तथा अन्य विषयमा चासो र अपेक्षा रहेकाले दुवै देशका सरोकारलाई ध्यानमा राखेर राष्ट्रिय हितअनुकूल सहकार्य अघि बढाउनुपर्ने महतले बताउनुभएको छ । पूर्वअर्थमन्त्रीद्वयका सुझावले प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणमा तत्कालीन व्यापारिक सहजीकरणदेखि दीर्घकालीन आर्थिक तथा संरचनात्मक सुधारसम्मका विषयलाई प्राथमिकताका साथ उठाउनुपर्ने देखाएको छ ।

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram

Read Complete Original Article

Published originally on हिमालय टाइम्स

Visit Publisher Site →

Related News

🇳🇵 Nepal
थोरङ्ला पास हुँदै आठ हजार बढी पर्यटक मुस्ताङ भित्रिए
Latest NewsJust now

थोरङ्ला पास हुँदै आठ हजार बढी पर्यटक मुस्ताङ भित्रिए

मुस्ताङ । चालु वर्षको पहिलो चार महिनामा थोरङ्ला पास हुँदै आठ हजार ६४ जना पर्यटक मुस्ताङ भित्रिएका छन् । राउण्ड अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्गअन्तर्गत मनाङ हुँदै उक्त सङ्ख्या मुस्ताङ पुगेको हो... ...

रातोपाटी
मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार विधेयकबाट ‘वेश्यावृत्ति’ शब्द हटाउन माग
Latest NewsJust now

मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार विधेयकबाट ‘वेश्यावृत्ति’ शब्द हटाउन माग

मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) ऐन, २०६४ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयकमा प्रस्तावित ‘वेश्यावृत्ति’ शब्द हटाएर मर्यादित तथा समावेशी शब्दावली राख्न सांसदहरूले माग गरेका छन् । यो विधेयकमाथि प्रतिनिधिसभाको महिला तथा सामाजिक मामिला समितिमा छलफल भइरहेको छ । ...

कान्तिपुर
हिउँदे बालीका लागि भारतबाट खरिद गरिएको जिटुजीको मल पूर्णरुपमा भित्रियो
Latest NewsJust now

हिउँदे बालीका लागि भारतबाट खरिद गरिएको जिटुजीको मल पूर्णरुपमा भित्रियो

भारतबाट खरिद गरिएको ३० हजार टन युरिया र २० हजार टन डीएपीमध्ये वीरगन्ज कार्यालयले ७ हजार ९५४ टन युरिया र ५ हजार ८०७ टन डीएपी प्राप्त गरेको छ। ...

कान्तिपुर
डिजिटल फोटो कसरी सुरक्षित राख्ने ?
Latest NewsJust now

डिजिटल फोटो कसरी सुरक्षित राख्ने ?

यदि तपाईंले सन् २००० को सुरुवाती वर्षहरूमा डिजिटल क्यामेरा प्रयोग गर्नुभएको थियो भने, तपाईंको जीवनका धेरै महत्त्वपूर्ण पलका तस्बिरहरू सधैँका लागि हराइसकेका हुन सक्छन् । त्यतिबेला खिचिएका एउटा पुस्ताकै लाखौँ... ...

रातोपाटी
Multikhabar App

All Information In One Place

Real-time headlines from trusted sources. Get the app now — stay updated, inspired, and ahead with breaking news!

Get it on Google Play