तिब्बतमा ७ म्याग्निच्युडको भूकम्प, १६ जनाको मृत्यु, ४६ घाइते

काठमाडौं । चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रमा बिहीबार राति ७ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ। भूकम्पमा परी कम्तीमा १६ जनाको मृत्यु भएको छ भने ४६ जना घाइते भएका छन्। चिनियाँ सञ्चारमाध्यम तथा स्थानीय आपत्कालीन व्यवस्थापन निकायका अनुसार भूकम्पका कारण कम्तीमा ३३९ घर भत्किएका छन्। दुर्गम क्षेत्रमा उद्धार तथा खोजी कार्य जारी रहेकाले मृतक र घाइतेको संख्या बढ्न सक्ने जनाइएको छ। भूकम्प तिब्बतको नाग्छु सहरअन्तर्गत बाकेन काउन्टीको मारु टाउनसिप केन्द्रबिन्दु भएर स्थानीय समयअनुसार बिहीबार राति १० बजेर ३३ मिनेटमा गएको थियो। करिब १० किलोमिटर गहिराइमा गएको भूकम्पको केन्द्र नाग्छु सहरबाट करिब १९० किलोमिटर पूर्व–उत्तरपूर्व र ल्हासाबाट करिब ४०० किलोमिटर उत्तरपूर्वमा पर्छ। भूकम्पको धक्का छाम्दो र निङ्चीलगायतका क्षेत्रमा समेत महसुस गरिएको थियो। भूकम्पका कारण विद्युत्, दूरसञ्चार र सडक सञ्जालमा अवरोध पुगेको छ। पहिरो तथा ढुंगा खस्दा केही सडक बन्द भएकाले उद्धार टोलीलाई प्रभावित क्षेत्रमा पुग्न कठिनाइ भइरहेको छ। उद्धार तथा राहतका लागि ७०० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मी तथा उद्धारकर्मी परिचालन गरिएको छ। तीमध्ये ३०० भन्दा बढी प्रहरी र ३४७ जना उद्धारकर्मी रहेको जनाइएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा राहत सामग्री पठाउने कामसमेत भइरहेको छ। उच्च हिमाली घाँसेमैदान र छरिएर रहेका बस्तीका कारण उद्धार कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको छ। प्रभावित क्षेत्रका धेरै बासिन्दा पशुपालनमा निर्भर रहेकाले उनीहरूको अवस्थाबारे जानकारी संकलन तथा सहायता पुर्‍याउने काम जारी छ। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) का अनुसार भूकम्प सामान्य भ्रंश (नर्मल फल्टिङ) प्रक्रियासँग सम्बन्धित भएकाले भूकम्पपछि थप परकम्प जान सक्ने सम्भावना रहेकाले सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिएको छ। भारतीय र युरेसियाली टेक्टोनिक प्लेटको ठोक्किने प्रक्रियाका कारण तिब्बती सो क्षेत्र भूकम्पीय जोखिमयुक्त क्षेत्रमा पर्छ। चीनको सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार यो सन् २०२४ को जनवरीपछि चीनमा गएको सबैभन्दा शक्तिशाली भूकम्प हो।