जाडोमा चिया कि कफी ? स्वास्थ्यका लागि कुन बढी फाइदाजनक ?

काठमाडौं । जाडो बढेसँगै तातो चिया र कफीको चुस्की लिनेहरूको संख्या पनि बढ्न थालेका छन् । बिहानको चिसोमा होस् वा साँझको सिरेटोमा, एक कप तातो चिया वा कफीले शरीरलाई न्यानो बनाउनुका साथै थकान र आलस्य कम भएको अनुभूति गराउँछ । कतिपयका लागि चिया दिनको सुरुवात हो भने कफी काम गर्ने ऊर्जा जुटाउने माध्यम । तर, स्वास्थ्यका दृष्टिले चिया र कफीमध्ये कुन राम्रो ? विज्ञहरूका अनुसार दुवै पेय पदार्थका आ–आफ्नै फाइदा छन् । कफीले बढाउँछ एकाग्रताकफीमा पाइने क्याफिनले मस्तिष्कलाई सक्रिय बनाउँदै निद्रा र थकानको अनुभूति कम गर्छ । नियमित र सीमित मात्रामा कफी सेवन गर्दा टाइप–२ मधुमेह, पार्किन्सन रोग तथा कलेजोसम्बन्धी केही रोगको जोखिम कम हुन सक्ने विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन् । कफीमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले पनि शरीरलाई अक्सिडेटिभ तनावबाट जोगाउन सहयोग गर्छ । चियामा छन् एन्टिअक्सिडेन्टचिया, विशेषगरी ग्रिन टीमा क्याटेचिन र ईजीसीजी (इजिसिजि) जस्ता एन्टिअक्सिडेन्ट पाइन्छन् । यी तत्वले कोषलाई क्षतिबाट जोगाउन सहयोग गर्छन् । केही अध्ययनले नियमित चिया सेवनले मुटुको स्वास्थ्य, कोलेस्ट्रोल र रक्तचाप नियन्त्रणमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने देखाएका छन् । चियाले मस्तिष्कको स्वास्थ्यमा पनि फाइदा पुर्‍याउन सक्ने अनुसन्धान भइरहेको छ । क्याफिनमा कफी अगाडिसामान्यतया एक कप कफीमा ८०–१०० मिलिग्राम क्याफिन हुन्छ भने कालो चियामा ३०–५० र ग्रिन टीमा २०–४५ मिलिग्रामसम्म पाइन्छ । त्यसैले तत्काल सतर्कता र एकाग्रता बढाउन कफी प्रभावकारी हुन सक्छ । तर, धेरै क्याफिन सेवन गर्दा मुटुको धड्कन बढ्ने, बेचैनी हुने र निद्रामा समस्या आउने जोखिम हुन्छ । अमेरिकी खाद्य तथा औषधि प्रशासन (एफडीए) का अनुसार अधिकांश स्वस्थ वयस्कले दैनिक ४०० मिलिग्रामसम्म क्याफिन सेवन गर्न सक्छन् । गर्भवती महिलाका लागि भने दैनिक २०० मिलिग्रामभन्दा बढी क्याफिन नलिन सुझाव दिइन्छ । यी कुरामा ध्यान दिनुहोस्जाडोमा चिया र कफी पिउने बानी बढ्दा त्यसमा मिसाइने चिनीको मात्रामा पनि ध्यान दिनुपर्छ । धेरै चिनी र क्रिमले अनावश्यक क्यालोरी बढाउन सक्छ । त्यस्तै, अत्यधिक तातो पेय पदार्थ पिउनु पनि स्वास्थ्यका लागि राम्रो होइन । अन्तर्राष्ट्रिय क्यान्सर अनुसन्धान निकायका अनुसार ६५ डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी तापक्रमका पेय पदार्थ नियमित सेवन गर्दा अन्ननलीको क्यान्सरको जोखिम बढ्न सक्छ । स्वास्थ्यका दृष्टिले चिया वा कफीमध्ये एउटालाई सबैका लागि उत्तम भन्न सकिँदैन । कफीले एकाग्रता बढाउन सहयोग गर्छ भने चियामा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले स्वास्थ्यमा सकारात्मक भूमिका खेल्छन् । त्यसैले आफ्नो स्वास्थ्य अवस्था र क्याफिन सहन सक्ने क्षमताअनुसार दुवै सेवन गर्न सकिन्छ । जाडोमा तातो चिया वा कफीको आनन्द लिनुहोस्, तर मात्रा मिलाएर र कम चिनी प्रयोग गरेर । स्वादसँगै स्वास्थ्यको ख्याल राख्नु नै सबैभन्दा राम्रो विकल्प हो ।