गगन थापालाई केही प्रश्न

नेपाली कांग्रेस नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनको महत्त्वपूर्ण शक्ति हो । यस पार्टीको नेतृत्वमा आउने व्यक्तिबाट संगठन सुधारको नारामात्र होइन, पार्टीलाई एकताबद्ध बनाउने, जनताको विश्वास जित्ने र देशलाई विकासको बाटोमा अघि बढाउने स्पष्ट दृष्टिकोण पनि अपेक्षा गरिन्छ । गगन थापा जी, तपाईंले विद्यार्थी राजनीतिमा प्रवेश गरेदेखि नै सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, राजनीतिक सुधार र देशको समृद्धिका विषयमा आवाज उठाउँदै आउनुभएको छ । विद्यार्थी राजनीतिबाट राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गर्दै सांसद र स्वास्थ्यमन्त्रीको जिम्मेवारीसमेत सम्हाल्नुभएको तपाईंको राजनीतिक यात्राले जनतामाझ विभिन्न अपेक्षा सिर्जना गरेको छ । तर, वर्षौंदेखि उठाउँदै आउनुभएका यी मुद्दालाई अब ठोस नीति, कार्ययोजना र परिणाममा रूपान्तरण गर्ने तपाईंको योजना के छ ? देशलाई तीव्र विकासको बाटोमा लैजाने र विकसित राष्ट्र बनाउने तपाईंको दृष्टिकोण व्यवहारमा कसरी कार्यान्वयन हुनेछ ? जनताले अहिले खोजेको मुख्य जवाफ यही हो । कांग्रेस कुनै एक व्यक्ति वा समूहको मात्र पार्टी होइन । यो लाखौं कार्यकर्ता र समर्थकको साझा संस्था हो । त्यसैले रूपान्तरणका नाममा विभाजन बढाउने होइन, पार्टीलाई विधि र संस्थागत प्रणाली अनुसार सञ्चालन गर्ने वातावरण बनाउन आवश्यक छ । नेतृत्वको वास्तविक सफलता पद प्राप्त गर्नुमा मात्र होइन, आफूभन्दा फरक विचार राख्नेहरूलाई समेत समेटेर साझा उद्देश्यमा अघि बढ्न सक्नुमाहुन्छ । कांग्रेसको एकता र रूपान्तरणतपाईंले कांग्रेसलाई नयाँ बनाउने, पुरानो कार्यशैली बदल्ने र युवालाई नेतृत्वमा ल्याउने कुरा गर्दै आउनुभएको छ । तर, कांग्रेसको रूपान्तरण नेतृत्व परिवर्तनमा मात्र सीमित हुनुहुँदैन । पार्टीभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्र, एकता, पारदर्शिता र सबै पक्षको सम्मान पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छन् । शेरबहादुर देउवा, शेखर कोइराला, शशांक कोइराला, प्रकाशमान सिंह, विमलेन्द्र निधि र पूर्णबहादुर खड्कालगायतका नेताहरूको अनुभव र योगदानलाई समेटेर पार्टीलाई कसरी बलियो बनाउनुहुन्छ ? वरिष्ठ नेताहरूको अनुभव र नयाँ पुस्ताको ऊर्जाबीच सन्तुलन कायम गर्दै फरक विचार राख्ने नेता तथा कार्यकर्तालाई विश्वासमा लिने तपाईंको योजना के छ ? कांग्रेस कुनै एक व्यक्ति वा समूहको मात्र पार्टी होइन । यो लाखौं कार्यकर्ता र समर्थकको साझा संस्था हो । त्यसैले रूपान्तरणका नाममा विभाजन बढाउने होइन, पार्टीलाई विधि र संस्थागत प्रणाली अनुसार सञ्चालन गर्ने वातावरण बनाउन आवश्यक छ । नेतृत्वको वास्तविक सफलता पद प्राप्त गर्नुमा मात्र होइन, आफूभन्दा फरक विचार राख्नेहरूलाई समेत समेटेर साझा उद्देश्यमा अघि बढ्न सक्नुमा हुन्छ । तपाईंको नेतृत्वमा कांग्रेसका कार्यकर्ताले पार्टीप्रति गौरव गर्ने आधार पनि यही बन्नुपर्छ । सुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणको ठोस योजनासुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रण तपाईंले विद्यार्थी राजनीतिदेखि नै उठाउँदै आउनुभएका महत्त्वपूर्ण मुद्दा हुन् । राष्ट्रिय राजनीतिमा विभिन्न जिम्मेवारी सम्हालिसकेपछि अब ती प्रतिबद्धतालाई व्यवहारमा उतार्ने योजना जनतासामु स्पष्ट पार्नु आवश्यक छ । भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि सार्वजनिक निकायलाई कसरी जवाफदेही बनाउनुहुन्छ ? सरकारी सेवा प्रवाहमा पारदर्शिता बढाउने, सार्वजनिक खर्चको प्रभावकारी अनुगमन गर्ने र कानुन सबैलाई समान रूपमा लागू हुने व्यवस्था स्थापित गर्न तपाईंका प्राथमिकता के हुनेछन् ? भ्रष्टाचारविरुद्ध आवाज उठाउनु आवश्यक छ, तर त्यसलाई नियन्त्रण गर्ने प्रभावकारी प्रणाली निर्माण गर्नु अझ महत्त्वपूर्ण छ । त्यसका लागि स्वतन्त्र र सक्षम संस्थाहरू, पारदर्शी निर्णय प्रक्रिया, जिम्मेवार प्रशासन र कानुनको निष्पक्ष कार्यान्वयन आवश्यक हुन्छ । तपाईंले लामो समयदेखि उठाउँदै आएका सुशासनका मुद्दा सरकार सञ्चालनको अवसर प्राप्त हुँदा कुन नीतिमा रूपान्तरण गर्ने र त्यसको उपलब्धि कसरी मापन गर्ने भन्ने स्पष्ट रोडम्याप प्रस्तुत गर्न सक्नुपर्छ । राष्ट्र विकासको रोडम्यापनेपालको सबैभन्दा ठूलो चुनौतीमध्ये एक हो, देशभित्र पर्याप्त अवसर सिर्जना गर्न नसक्नु । रोजगारीको खोजीमा युवाहरू विदेशिन बाध्य छन् । किसानले उत्पादनको उचित मूल्य पाउन कठिनाइ भोगिरहेका छन् । उद्योगधन्दाको विस्तार अपेक्षा अनुसार हुनसकेको छैन । शिक्षा, स्वास्थ्य र सार्वजनिक सेवाको गुणस्तरमा पनि सुधार आवश्यक छ । तीव्र आर्थिक विकासको बाटोमा लैजान प्रमुख प्राथमिकता के हुनेछन् ?युवालाई स्वदेशमै रोजगारी र उद्यमका अवसर उपलब्ध गराउने, कृषि उत्पादन बढाउने, स्वदेशी उद्योगलाई प्रोत्साहन गर्ने तथा पर्यटन, जलविद्युत् र सूचना प्रविधिजस्ता क्षेत्रको सम्भावनालाई राष्ट्रिय आम्दानीमा रूपान्तरण गर्ने ठोस योजना आवश्यक छ । त्यस्तै, सार्वजनिक शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर सुधार्नु, विकास आयोजना समयमै सम्पन्न गर्नु र राज्यका स्रोतसाधनको प्रभावकारी उपयोग सुनिश्चित गर्नु पनि विकासको अभिन्न हिस्सा हो । देशलाई विकसित राष्ट्र बनाउने लक्ष्य नाराले मात्र पूरा हुँदैन । त्यसका लागि दीर्घकालीन आर्थिक नीति, लगानीमैत्री वातावरण, दक्ष जनशक्ति, स्थिर र उत्तरदायी शासन तथा कार्यान्वयन गर्न सकिने योजनाको आवश्यकता पर्छ । एकताबद्ध बनाउने, पार्टीभित्र लोकतान्त्रिक संस्कार बलियो बनाउने र देशलाई तीव्र आर्थिक विकासको बाटोमा अघि बढाउने दृष्टिकोण व्यवहारमा देखिनुपर्छ । नेपाली जनताले रोजगारी, गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा, सुशासन तथा समृद्धिको अनुभूति गर्नसक्ने आधार एजेण्डाले निर्माण गर्नुपर्छ । तपाईंको रोडम्यापमा कुन क्षेत्रलाई पहिलो प्राथमिकता दिइनेछ ? पाँच वर्षभित्र हासिल गर्न सकिने प्रमुख लक्ष्य के हुनेछन् ? ती लक्ष्य पूरा गर्न आवश्यक स्रोत, समयसीमा र जिम्मेवारी कसरी निर्धारण गरिनेछ ? यस्ता विषय स्पष्ट भएमा मात्र जनताले तपाईंको विकाससम्बन्धी दृष्टिकोणको वास्तविकता मूल्यांकन गर्न सक्छन् । नेपाली जनताले के पाउँछन् ?राजनीतिक नेतृत्वको सफलता अन्ततः जनताको जीवनमा आएको परिवर्तनबाट मापन हुन्छ । नागरिकले रोजगारी, सहज स्वास्थ्य सेवा, गुणस्तरीय शिक्षा, महँगीबाट राहत, सुरक्षित भविष्य र न्यायपूर्ण शासन चाहेका छन् । तपाईंले स्वास्थ्य मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालिसक्नुभएको छ । त्यस अनुभवबाट प्राप्त सिकाइलाई आगामी नीतिमा कसरी प्रयोग गर्नुहुन्छ ? विशेषगरी सार्वजनिक स्वास्थ्य सेवाको पहुँच र गुणस्तर सुधार्न, औषधिको उपलब्धता सुनिश्चित गर्न तथा आर्थिक अवस्थाका कारण नागरिक उपचारबाट वञ्चित हुन नपर्ने व्यवस्था बनाउन तपाईंका प्राथमिकता के हुनेछन् ? यससँगै युवाको विदेश पलायन घटाउने र देशभित्र आर्थिक अवसर बढाउने नीति पनि स्पष्ट हुनुपर्छ । जनताले पूरा गर्न नसकिने आश्वासन होइन, स्रोत र क्षमतामा आधारित प्रतिबद्धता खोजिरहेका छन् । लक्ष्य पूरा भएन भने त्यसको जिम्मेवारी लिने र आवश्यक सुधार गर्ने राजनीतिक संस्कार पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ । नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताले पनि आफ्नो नेतृत्वमाथि विश्वास गर्नसक्ने आधार चाहन्छन् । निष्पक्ष जिम्मेवारी वितरण, योग्यताको सम्मान, आन्तरिक लोकतन्त्र र जनताप्रतिको जवाफदेहितालाई व्यवहारमा स्थापित गर्न सक्नुभयो भनेमात्रै रूपान्तरणको प्रतिबद्धताले सार्थकता पाउनेछ । निष्कर्ष : अब प्रतिबद्धता परिणाममा देखिनुपर्छगगन थापा जी, विद्यार्थी राजनीतिदेखि राष्ट्रिय राजनीतिसम्म तपाईंले सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र देशको विकासका विषयमा आवाज उठाउँदै आउनुभएको छ । अब ती प्रतिबद्धतालाई ठोस नीति, कार्ययोजना र परिणाममा रूपान्तरण गर्ने समय आएको छ । कांग्रेसलाई एकताबद्ध बनाउने, पार्टीभित्र लोकतान्त्रिक संस्कार बलियो बनाउने र देशलाई तीव्र आर्थिक विकासको बाटोमा अघि बढाउने तपाईंको दृष्टिकोण व्यवहारमा देखिनुपर्छ । नेपाली जनताले रोजगारी, गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा, सुशासन तथा समृद्धिको अनुभूति गर्नसक्ने आधार तपाईंका एजेन्डाले निर्माण गर्नुपर्छ । तपाईंको नेतृत्वको वास्तविक मूल्यांकन पद वा नाराबाट होइन, पार्टीलाई कति एकताबद्ध बनाउनुभयो, सुशासनका लागि कस्ता सुधार गर्नुभयो र जनताको जीवनमा कस्तो परिवर्तन ल्याउनुभयो भन्ने आधारमा हुनेछ । नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ता र आमनागरिकले तपाईंको नेतृत्वबाट स्पष्ट दिशा, ठोस योजना र कार्यान्वयनयोग्य प्रतिबद्धता अपेक्षा गरेका छन् । अब ती अपेक्षालाई परिणाममा बदल्नु नै तपाईंको नेतृत्वको मुख्य चुनौती हो ।