अझै सुल्झिएन अमेरिकाको हवाई सेवा समस्या

काठमाडौं । अमेरिकामा देशव्यापी हवाई उडान रोकिएको घटनाको असर अझै सामान्य हुन सकेको छैन । चार घण्टासम्म देशभरका उडान रोकिएपछि उत्पन्न अवरोधका कारण हजारौं उडान रद्द भएका थिए भने १० लाखभन्दा बढी यात्रु प्रभावित भएका थिए । अमेरिकी संघीय उड्डयन प्रशासन (एफएए) ले शुक्रबार साँझ देशव्यापी उडान रोक्ने निर्णय हटाए पनि त्यसपछि पनि उडान रद्द र ढिलाइको क्रम जारी छ । विमान तथा चालक दलको व्यवस्थापन मिलाउन समय लाग्ने भएकाले सप्ताहन्तसम्म हवाई सेवा प्रभावित हुने देखिएको छ । उडान ट्र्याकिङ सेवा फ्लाइटअवेयरका अनुसार अहिलेसम्म १५ हजारभन्दा बढी उडान रद्द भइसकेका छन् । आधुनिक अमेरिकी हवाई उड्डयन इतिहासमा देशव्यापी रूपमा उडान रोकिएको यो तेस्रो घटना हो । न्युयोर्क क्षेत्रका विमानस्थलमा यसको प्रभाव अझ बढी देखिएको छ । लागार्डिया विमानस्थलमा करिब ८० प्रतिशत उडान रद्द भएका छन् भने जोन एफ केनेडी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा झण्डै आधा उडान रोकिएका छन् । उडान रद्द हुँदा यात्रुहरू विमानस्थलमै अलपत्र परेका छन् । लागार्डिया विमानस्थलमा एक यात्रुले उडान हुनुभन्दा एक घण्टाअघि मात्रै आफ्नो उडान रद्द भएको जानकारी पाएको बताएका छन् । बिहान उडान समयमै हुने देखिएपछि विमानस्थल पुगेका उनलाई अन्तिम समयमा उडान रद्द भएको जानकारी दिइएको थियो । एयरलाइन्सले उनको टिकट सोमबारका लागि पुनः व्यवस्थापन गरेको थियो । अन्य एयरलाइन्समा समेत तत्काल टिकट उपलब्ध नभएपछि ती यात्रुले न्युयोर्कमै थप दुई रात बिताउनुपर्ने अवस्था आएको बताए । एयरलाइन्सले होटल खर्च नबेहोर्ने भएकाले आफैँ बस्ने ठाउँ खोज्नुपरेको उनको भनाइ छ । यसैबीच, अमेरिकी यातायात मन्त्री सन डफीले देशको हवाई ट्राफिक नियन्त्रण प्रणाली निकै पुरानो भएकाले यस्तो समस्या उत्पन्न भएको बताएका छन् । शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले हवाई पूर्वाधार आधुनिकीकरणका लागि अमेरिकी संसद्सँग ५० अर्ब अमेरिकी डलरको आपत्कालीन बजेट माग गरेका छन् । पत्रकार सम्मेलनमा सहभागी गृह सुरक्षा मन्त्री मार्कवेन मुलिनले भने उडान अवरोध साइबर आक्रमणका कारण भएको कुनै संकेत नरहेको स्पष्ट पारेका छन् । यसअघि सन् २०२३ जनवरीमा एफएएको महत्वपूर्ण कम्प्युटर प्रणालीमा खराबी आएपछि अमेरिकामा देशव्यापी उडान रोकिएको थियो । त्यसअघि सन् २००१ सेप्टेम्बर ११ को आतंकवादी हमलापछि पनि अमेरिकी हवाई सेवा देशव्यापी रूपमा प्रभावित भएको थियो । पछिल्लो घटनाले अमेरिकाको पुरानो हवाई ट्राफिक नियन्त्रण प्रणालीको आधुनिकीकरण आवश्यकतामाथि पुनः बहस सुरु गराएको छ ।