स्पेसएक्सको स्टारसिप पहिलोपटक ‘चपस्टिक्स’को सहायताले सुरक्षित अवतरण

काठमाडौं । अन्तरिक्ष विज्ञान र एलन मस्कको अन्तरिक्ष अभियानको इतिहासमा स्पेसएक्सले एक ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको छ । लामो र चुनौतीपूर्ण अन्तरिक्ष यात्रापछि कम्पनीको स्टारसिप अन्तरिक्षयान प्रक्षेपण टावरमा जडित यान्त्रिक पाखुरा (चपस्टिक्स)को सहायताले सुरक्षित रूपमा समातिएको छ । यो सफलताले अन्तरिक्षयात्रीलाई चन्द्रमा र मंगल ग्रहसम्म पुर्‍याउने लक्ष्यतर्फ ठूलो प्राविधिक उपलब्धि हासिल भएको छ । यस परीक्षण उडानका मुख्य उपलब्धि र चुनौतीहरूमा अन्तरिक्षबाट फर्किएको कक्षीय श्रेणीको रकेट वा अन्तरिक्षयानको माथिल्लो भाग (अपर स्टेज)लाई प्रक्षेपण टावरका यान्त्रिक पाखुराले हावामै समातेर सुरक्षित अवतरण गराएको यो पहिलो घटना हो । अन्तरिक्ष उडान प्रविधिमा यसलाई अत्यन्त जटिल र महत्त्वपूर्ण उपलब्धि मानिएको छ । स्पेसएक्सको योजना सुपर हेभी बुस्टर र स्टारशिप दुवैलाई प्रक्षेपण टावरमा फर्काएर समात्ने थियो । तर मार्गदर्शन प्रणालीमा प्राविधिक समस्या देखिएपछि बुस्टरलाई मेक्सिकोको खाडीमा अवतरण गराउने निर्णय गरिएको थियो । त्यसक्रममा बुस्टर नष्ट भयो । यद्यपि, स्टारसिपको माथिल्लो भागलाई सुरक्षित रूपमा फर्काएर समात्न सफल हुनुलाई कम्पनीले ठूलो उपलब्धिका रूपमा लिएको छ । परीक्षण उडानका क्रममा स्टारसिपले २२ घण्टाभन्दा बढी समय अन्तरिक्षमा बितायो र पृथ्वीको १४ पटक परिक्रमा गरेको थियो । यस क्रममा उसले आफूसँगै लगिएका २६ वटा स्टारलिंक उपग्रह सफलतापूर्वक निर्धारित कक्षमा स्थापित गरेको थियो । नासाले आफ्नो आगामी आर्टेमिस अभियानअन्तर्गत मानिसलाई पुनः चन्द्रमाको सतहमा उतार्ने तयारी गरिरहेको छ । यस अभियानमा स्पेसएक्सको स्टारसिपले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताइएको छ ।