काठमाडौं।मानव र वन्यजन्तुबीच बढ्दो द्वन्द्व न्यूनीकरण गर्दै सहअस्तित्वका लागि दीर्घकालीन र दिगो उपाय खोज्ने उद्देश्यले भुटानको थिम्पुमा तीनदिने अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन सुरु भएको छ। ‘साझा भू–दृश्यमा द्वन्द्व व्यवस्थापनबाट उत्थानशील प्रणालीतर्फ’ भन्ने मूल नारासहित आजदेखि सुरु सम्मेलन आगामी मंसिर २ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ। विश्व वन्यजन्तु कोष नेपालका राष्ट्रिय प्रतिनिधि डा. घनश्याम गुरुङले वन क्षेत्रको विस्तार, पूर्वाधार निर्माण, भूमिको उपयोगमा परिवर्तन, जलवायु परिवर्तन तथा जनसंख्याको चापलगायत कारणले मानव र वन्यजन्तुबीचको द्वन्द बढिरहेको सन्दर्भमा सम्मेलन आयोजना गरिएको बताए। उनले भने, ‘मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्वमा नवीनतम उपायको प्रर्वद्धन’ विषयक सम्मेलन विश्व वन्यजन्तु कोष भुटानको सह–आयोजना भएको हो। विशेष गरी संरक्षित क्षेत्र बाहिर मानव बस्ती तथा कृषि क्षेत्रमा वन्यजन्तुको आवागमन बढ्दा स्थानीय समुदायको जीविकोपार्जन, खाद्य सुरक्षा र सुरक्षामा चुनौती थपिएकाले सम्मेलनमा यस विषयमा छलफल हुनेछ। सम्मेलनमा नीति निर्माता, अनुसन्धानकर्ता, संरक्षणकर्मी, स्थानीय समुदाय, विकास साझेदार तथा विभिन्न संस्थाका प्रतिनिधिको सहभागिता रहनेछ। उनका अनुसार सम्मेलनमा मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्वका क्षेत्रमा भएका अभ्यास, नवीन प्रविधि, सफल अनुभव र चुनौतीबारे छलफल हुनेछ। डा. गुरुङका अनुसार तीन दिनसम्म सञ्चालन हुने सम्मेलनमा पहिलो दिन मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्वका पारिस्थितिक, सामाजिक, संस्थागत तथा भू–दृश्यसम्बन्धी जटिलता र चुनौतीबारे छलफल हुनेछ। परम्परागत द्वन्द्व व्यवस्थापनका उपाय किन पर्याप्त हुन सकेनन् भन्ने विषयमा समेत सहभागीबीच अनुभव आदानप्रदान हुनेछ। त्यस्तै सामुदायिक सहभागिता, वैज्ञानिक अनुसन्धान, प्रविधि, अनुकूलनशील व्यवस्थापन, दिगो वित्तीय स्रोत र भू–दृश्यस्तरको योजनामार्फत सहअस्तित्व प्रर्वद्धन गर्ने नवीनतम उपायबारे छलफल हुनेछ। भुटान र समग्र पूर्वी हिमाली क्षेत्रमा मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्वका लागि साझा कार्ययोजना, संस्थागत सहकार्य, अनुगमन प्रणाली र दीर्घकालीन वित्तीय व्यवस्थाका सम्भावनाबारे छलफल गरिनेछ। डा. गुरुङका अनुसार, सम्मेलनमा हात्ती, बाघ, हिउँचितुवालगायत वन्यजन्तुलाई मानव–वन्यजन्तु द्वन्दका फरक आयाम बुझ्ने आधारका रूपमा प्रस्तुत गरिनेछ। ती वन्यजन्तुले बासस्थानको सम्पर्क, पूर्वाधारको दबाब, संरक्षणको सफलता र स्थानीय जीविकोपार्जनमा पर्ने प्रभावलाई उजागर गर्दै आएको आयोजकको भनाइ छ।
मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्वबारे भुटानमा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन

Read Complete Original Article
Published originally on नेपालन्युज






