Wednesday, November 18, 2026||
MultiKhabarMultiKhabar

एमालेको राष्ट्रिय भेला : विरासतको भारी, भविष्यको चुनौती

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram
एमालेको राष्ट्रिय भेला : विरासतको भारी, भविष्यको चुनौती
Photo / Coverage: हिमालय टाइम्स

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) अहिले आफ्नो राजनीतिक इतिहासकै एउटा कठिन मोडमा उभिएको छ । बाहिरबाट हेर्दा देशको प्रमुख राजनीतिक शक्तिमध्ये एक देखिए पनि पार्टीभित्र विकसितहुँदै गएको असन्तुष्टि, नेतृत्वप्रतिको अविश्वास, गुटगत प्रतिस्पर्धा र संगठनात्मक कमजोरीले एमालेको आन्तरिक अवस्था सहज छैन भन्ने संकेत गरिरहेका छन् । यही अवस्थामा मंसिर २ र ३ (आज र भोलि) गते काठमाडौंमा हुनलागेको राष्ट्रिय भेलालाई सामान्य राजनीतिक जमघटका रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन । यो एमालेले आफूलाई सच्याउने, नेतृत्वको कार्यशैलीमाथि पुनर्विचार गर्ने र बदलिँदो राजनीतिक परिस्थिति अनुसार नयाँ बाटो तय गर्ने अवसर हो । यो अबसरलाई सदुपयोग गर्न गुमायो भने इतिहासले कुनै हालतमा माफ दिने छैन । ‘जेन-जी’ आन्दोलनले नेपालको राजनीतिक नेतृत्व र परम्परागत दलहरूको कार्यशैलीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । भ्रष्टाचार, बेथिति, अवसरको असमान वितरण, जवाफदेहिताको अभाव र राजनीतिक नेतृत्वको कार्यशैलीप्रति युवापुस्तामा देखिएको आक्रोशलाई सामान्य असन्तुष्टि ठानेर बेवास्ता गर्न मिल्दैन । राजनीति केटाकेटी खेल मैदान होइन, यो त देश र जनताको भाग्य निर्माण गर्ने सवालको कुरा हो । विगतका गल्ती सच्याउने र भविश्यको गन्तव्य तय गर्ने बेला हो । यो भेलाले निश्चित रूपमा एमाले रूपान्तरको मुद्दालाई जोडतोडका साथ उठाउने छ भन्ने धेरैको आशा छ । कि सच्चिने कि सक्किने योबाहेक विकल्प छैन । बुढा नेताले छोड्दै जाने नयाँ पुस्तालाई जोड्दै जाने नीति अघि सार्नुपर्ने आवश्यकता छ । देशकाल परिस्थितिनुसार पार्टीहरू अगाडि बढ्न नसके जनमत जोगाउनसक्ने छैनन् । अब स्थानीतह र प्रदेशको निर्वाचन आउँदैछ । यी निर्वाचन पुराना दलहरूका लागि चुनौती खडा हुनसक्छ । यस विषयमा एमाले भेलाले उचित निष्कर्ष निकाल्नसक्छ या सक्दैन हेर्न बाँकी छ । राजनीतिक दलहरूका लागि सबैभन्दा ठूलो शक्ति सत्ता, पद र निर्वाचनमा प्राप्त हुने सिट संख्यामात्र होइन । विचारप्रतिको प्रतिबद्धता, संगठनको जीवन्तता र कार्यकर्तामा नेतृत्वप्रतिको भरोसा नै दीर्घकालीन राजनीतिक शक्तिका आधार हुन् । एमालेको विगत हेर्ने हो भने संगठन विस्तार, राजनीतिक परिचालन र जनस्तरमा प्रभाव निर्माण गर्ने क्षमताले राष्ट्रिय राजनीतिमा महत्त्वपूर्ण स्थान बनायो । तर, पछिल्लो समय यही संगठनात्मक शक्ति कमजोर हुँदै गएको अनुभूति पार्टीभित्रै हुनथालेको छ । नेतृत्वको निर्णय प्रक्रियामा सीमित व्यक्तिको प्रभाव बढेको, फरक मतलाई पर्याप्त स्थान नदिइएको र जिम्मेवारी वितरणमा गुटगत प्रभाव देखिएको गुनासो नयाँ होइनन् । यी प्रश्नको जवाफ नखोजी एकताको भाषण गर्नुले मात्र पार्टीभित्रको दूरी घटाउन सक्दैन । पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वलाई लिएर उठिरहेको बहस यसै सन्दर्भमा महत्त्वपूर्ण छ । ओलीले पार्टीलाई लामो समय नेतृत्व दिएका छन् र राष्ट्रिय राजनीतिमा आफ्नो छुट्टै प्रभाव स्थापित गरेका छन् । तर, कुनै पनि नेतृत्वको मूल्यांकन विगतको योगदानका आधारमा मात्रै हुनसक्दैन । वर्तमान चुनौती सामना गर्ने क्षमता, आलोचना सुन्नसक्ने संस्कार र समयानुसार आफूलाई बदल्नसक्ने तत्परताले नेतृत्वको औचित्य निर्धारण गर्छ । नेतृत्वमाथि प्रश्न उठ्नु पार्टीविरोधी गतिविधि होइन, संगठनलाई जीवन्त राख्ने आन्तरिक लोकतान्त्रिक अभ्यास हो । आलोचनालाई विरोधका रूपमा बुझ्ने प्रवृत्तिभन्दा त्यसबाट सुधारको बाटो खोज्ने संस्कार एमालेमा विकास हुन आवश्यक छ । यसपटकको राष्ट्रिय भेलामा अध्यक्ष ओली र वरिष्ठ नेता विद्या भण्डारी एउटै मञ्चमा उपस्थित भएर सम्बोधन गर्ने विषयलाई राजनीतिक वृत्तले चासोकासाथ हेरेको छ । पार्टीभित्र नेतृत्वको भविष्य, पुस्तान्तरण र संगठन पुनर्गठनबारे बहस भइरहेका बेला दुवै नेताको संयुक्त उपस्थितिले सकारात्मक सन्देश दिनसक्छ । एकताको वास्तविक अर्थ फरक विचार र असन्तुष्टिलाई सम्मान गर्नु, निर्णय प्रक्रियामा सबै पक्षको सहभागिता सुनिश्चित गर्नु, पार्टीको साझा लक्ष्यमा सहमति कायम गर्नु हो । असहमतिलाई दबाएर बनाइएको एकता लामो समय टिक्न सक्दैन । यो कुरामा विचार पुर्‍याउनुपर्छ । एमालेले अहिले सामना गरिरहेको अर्को महत्त्वपूर्ण चुनौती बदलिँदो पुस्ताको राजनीतिक चेतना हो । ‘जेन-जी’ आन्दोलनले नेपालको राजनीतिक नेतृत्व र परम्परागत दलहरूको कार्यशैलीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । भ्रष्टाचार, बेथिति, अवसरको असमान वितरण, जवाफदेहिताको अभाव र राजनीतिक नेतृत्वको कार्यशैलीप्रति युवापुस्तामा देखिएको आक्रोशलाई सामान्य असन्तुष्टि ठानेर बेवास्ता गर्न मिल्दैन । नयाँ पुस्ता अब केवल राजनीतिक भाषण र आश्वासनबाट प्रभावित हुने अवस्थामा छैन । उसले परिणाम खोजिरहेको छ । राष्ट्रिय भेलामा तीनवटा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्ने तयारी महत्त्वपूर्ण छ । पार्टीको राजनीतिक कार्यदिशा, विगतको सरकारका उपलब्धि र आगामी निर्वाचनको रणनीतिबारे हुने छलफलले भावी बाटो तय गर्न सहयोग गर्नसक्छ । तर, पार्टीको उपलब्धिको चर्चा गरेरमात्र राजनीतिक पुनर्जागरण सम्भव छैन । विगतका कमजोरीको इमानदार समीक्षा अझ महत्त्वपूर्ण हुन्छ । सरकारमा रहँदा जनताले के अपेक्षा गरेका थिए, ती अपेक्षा कति पूरा भए, निर्वाचनमा अपेक्षित परिणाम किन आउन सकेन र पार्टीप्रति जनताको भरोसा किन कमजोर हुँदै गयो ? प्रश्नको उत्तर खोज्नुपर्छ । उम्मेदवार छनोटदेखि कार्यकर्ता परिचालन, जनतासँगको सम्बन्धदेखि सरकार सञ्चालनसम्मका कमजोरीलाई खुला रूपमा स्वीकार गर्न सक्नुपर्छ । एमालेको राष्ट्रिय भेला पार्टीभित्र कसले जित्ने र कसले हार्ने भन्ने प्रतिस्पर्धाको मञ्च बन्नु हुँदैन । यो पार्टीले आफूलाई कति बदल्नसक्छ भन्ने परीक्षाको घडी हो । समयको माग बुझेर नेतृत्व, विचार र संगठनमा आवश्यक सुधार गर्न सके एमालेले गुम्दै गएको जनविश्वास पुनः प्राप्त गर्न सक्छ । अन्यथा, एकताको नाराले केही समयका लागि आन्तरिक विवादलाई छोपे पनि राजनीतिक चुनौतीबाट पार्टीलाई जोगाउन सक्ने छैन । आगामी वडा र पालिका अधिवेशनलाई विवादरहित बनाउने उद्देश्यले आयोजना गरिएको भेलाले संगठनको तल्लो तहसम्म लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई बलियो बनाउनुपर्छ । पार्टीमा वर्षौंदेखि योगदान दिएका कार्यकर्ताले अवसर नपाउने तर नेतृत्वसँग निकट सम्बन्ध भएका व्यक्तिले मात्र जिम्मेवारी पाउने अवस्था अन्त्य हुनुपर्छ । संगठनमा सक्रियता, क्षमता, इमानदारी र जनतामाझको स्वीकार्यतालाई नेतृत्व चयनको आधार बनाउनुपर्छ । पार्टीभित्र प्रतिस्पर्धा हुनु स्वाभाविक हो, तर प्रतिस्पर्धा व्यक्तिगत शक्ति प्रदर्शन र गुटगत स्वार्थमा सीमित हुनुहुँदैन । फरक विचार राख्नेहरूलाई पनि समान सम्मान र अवसर दिनसक्ने पार्टी बलियो संगठनका रूपमा स्थापित हुनसक्छ । एमालेका लागि ठूलो प्रश्न ओली रहने कि अर्को नेतृत्व आउने भन्नेमात्र होइन । पार्टी कस्तो बन्ने, कुन विचार र कार्यक्रमका आधारमा जनतामाझ जाने तथा नयाँ पुस्तालाई कसरी आकर्षित गर्ने भन्ने हो । नेतृत्व परिवर्तन आवश्यक छ वा छैन भन्ने निर्णय पनि पार्टीको संस्थागत लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट हुनुपर्छ । तर, नेतृत्वको निरन्तरता आलोचनामुक्त अवस्था होइन । नेतृत्व परिवर्तनको माग गर्नु विगतको सम्पूर्ण योगदान अस्वीकार गर्नु पनि होइन । व्यक्तिभन्दा संस्था ठूलो हो भन्ने राजनीतिक मान्यता व्यवहारमा स्थापित गर्नसक्नु आवश्यकता हो । मंसिरको राष्ट्रिय भेलाले एमालेको आन्तरिक राजनीतिमा नयाँ अध्याय सुरु गर्न सक्छ । त्यसका लागि तीन हजार नेता तथा कार्यकर्ताको उपस्थिति, ठूला भाषण र एकताका प्रतिबद्धता पर्याप्त हुने छैनन् । भेलामा उठेका असन्तुष्टिलाई नेतृत्वले कति गम्भीरतापूर्वक लिन्छ, फरक मतलाई कति सम्मान गर्छ र त्यसपछि संगठन सञ्चालनको शैलीमा कस्तो परिवर्तन आउँछ विषयले सफलता निर्धारण गर्नेछ । राजनीतिमा कुनै दल सधैं शक्तिशाली रहँदैन । जनताको विश्वास गुम्दै जाँदा स्थापित संगठनसमेत कमजोर बन्नसक्छन् । त्यसैले एमालेले विगतको गौरवमा रमाउनेभन्दा वर्तमानको चुनौती स्वीकार गरेर भविष्यको तयारी गर्नुपर्छ । एकताको नाममा असन्तुष्टि लुकाउने होइन, असन्तुष्टिको कारण पहिचान गरेर समाधान खोज्नुपर्छ । नेतृत्वको बचाउ र विरोधको घेराभन्दा माथि उठेर पार्टीको संस्थागत हितलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ । अन्ततः एमालेको राष्ट्रिय भेला पार्टीभित्र कसले जित्ने र कसले हार्ने भन्ने प्रतिस्पर्धाको मञ्च बन्नु हुँदैन । यो पार्टीले आफूलाई कति बदल्नसक्छ भन्ने परीक्षाको घडी हो । समयको माग बुझेर नेतृत्व, विचार र संगठनमा आवश्यक सुधार गर्नसके एमालेले गुम्दै गएको जनविश्वास पुनः प्राप्त गर्न सक्छ । अन्यथा, एकताको नाराले केही समयका लागि आन्तरिक विवादलाई छोपे पनि राजनीतिक चुनौतीबाट पार्टीलाई जोगाउन सक्ने छैन । (लेखक डा.उपाध्याय १५३ विश्वकीर्तिमानी व्यक्तित्व हुनुहुन्छ ।)

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram

Read Complete Original Article

Published originally on हिमालय टाइम्स

Visit Publisher Site →

Related News

🇳🇵 Nepal
कोसी र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा वर्षाको सम्भावना
Latest NewsJust now

कोसी र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा वर्षाको सम्भावना

काठमाडौं । देशका केही स्थानमा आज वर्षाको सम्भावना छ । केही भूभागमा हिमपातको पनि सम्भावना छ । नेपाल मौसम विज्ञान विभागका अनुसार दिउँसो कोसी, वाग्मती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको हिमाली र पहाडी भूभागमा आंशिक बादल लाग्नेछ । बाँकी भूभागमा मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ । कोसी र गण्डकी प्रदेशको हिमाली भूभागको एकदुई स्थानमा हल्का वर्षा/हिमपातको सम्भावना छ । विभागले राति कोसी, मधेस, ...

केन्द्रबिन्दु
भारतले फेरि जित्यो साफ च्याम्पियनसिपको उपाधि
Latest NewsJust now

भारतले फेरि जित्यो साफ च्याम्पियनसिपको उपाधि

बंगलादेशको ढाकास्थिति नेसनल स्टेडियममा भएको फाइनलमा भारतले एक गोलले पछाडि रहेको स्थितिबाट पाकिस्तानलाई २–१ ले हराएको हो । ...

कान्तिपुर
Multikhabar App

All Information In One Place

Real-time headlines from trusted sources. Get the app now — stay updated, inspired, and ahead with breaking news!

Get it on Google Play