Monday, November 16, 2026||
MultiKhabarMultiKhabar

प्रस्तावित यौनहिंसासम्बन्धी विधेयकमा थप सुधारको आवश्यकता

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram
प्रस्तावित यौनहिंसासम्बन्धी विधेयकमा थप सुधारको आवश्यकता
Photo / Coverage: केन्द्रबिन्दु

काठमाडौं । कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयले तयार पारेको यौन हिंसासम्बन्धी प्रस्तावित विधेयकमा थप सुधार आवश्यक रहेको औंल्याइएको छ । महिला, कानुन र विकास मञ्च (एफडब्लुएलडी) र इक्वालिटी नाउले सोमबार संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको सञ्चारकर्मीसँगको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा विधेयकका विभिन्न प्रावधान अपुरो रहेको भन्दै संशोधनका लागि सुझाव प्रस्तुत गरिएको हो । कार्यक्रममा यौन हिंसासम्बन्धी वकालत पत्र प्रस्तुत गर्दै एफडब्लुएलडीकी अधिवक्ता दिदृक्षा सिंहले प्रस्तावित विधेयकमा मुख्यतः पाँचवटा विषयमा सुधार गर्नुपर्ने बताइन् । उनका अनुसार जबर्जस्ती करणीको परिभाषा, सहमतिको परिभाषा, नजिकको उमेर समूहसम्बन्धी अपवाद, वैवाहिक बलात्कार र हदम्यादका प्रावधानमा संशोधन आवश्यक छ । कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयले तयार पारेको विधेयकमा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यक व्यक्तिविरुद्ध वा उनीहरूबीच हुने असहमतिमा आधारित यौन सम्बन्धलाई बलात्कार मान्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । तर, यसलाई संयुक्त राष्ट्रसंघको नमुना बलात्कार कानुन ९यूएन मोडेल रेप ल० अनुरूप परिमार्जन गर्न सुझाव दिइएको छ । लिङ्ग वा लैङ्गिक पहिचानका आधारमा भेदभाव नगरी सबै व्यक्तिलाई समान कानुनी संरक्षण प्रदान गर्नुपर्ने र शरीरको कुनै पनि अङ्ग वा वस्तुको प्रयोग गरी योनि, गुदद्वार वा मुखमा जुनसुकै मात्रामा गरिने गैरसहमतिमा आधारित यौन प्रकृतिको प्रवेशलाई अपराधका रूपमा परिभाषित गर्नुपर्ने वकालत पत्रमा उल्लेख छ । त्यसैगरी, सहमतिलाई स्वेच्छिक र स्वतन्त्र इच्छाबाट दिइने स्पष्ट स्वीकृतिका रूपमा परिभाषित गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ । पीडितको मौनता, प्रतिवाद नगरेको अवस्था, विगतको यौन इतिहास, पेसा वा सम्बन्धका आधारमा सहमति अनुमान गर्न नपाइने व्यवस्था कानुनमै स्पष्ट गर्नुपर्ने बताइएको छ । विधेयकको दफा २१९ ९२० ९ख० मा रहेको ‘होस ठेगानमा नरहेको’ भन्ने शब्दावलीलाई परिमार्जन गरी अचेत अवस्था, निद्रा तथा मादक पदार्थ वा लागूऔषध सेवनका कारण सहमति दिन नसक्ने अवस्थालाई स्पष्ट रूपमा समेट्न पनि सुझाव दिइएको छ । १८ वर्षमुनिका किशोरकिशोरीबीच सहमतिमा यौन सम्बन्ध भएमा उमेरको अन्तरका आधारमा सजाय निर्धारण गर्ने प्रस्तावित व्यवस्थामा पनि सुधार आवश्यक रहेको वकालत पत्रमा उल्लेख छ । प्रस्तावित विधेयकमा दुई वर्ष वा सोभन्दा कम उमेरको अन्तर भएका किशोरकिशोरीबीच सहमतिमा यौन सम्बन्ध भएमा एक वर्षसम्म कैद हुने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । यसको सट्टा दुवै किशोरकिशोरी कम्तीमा १४ वर्ष पुगेका र उनीहरूबीचको उमेर अन्तर दुई वर्षभन्दा बढी नभएको अवस्थामा सहमतिमा भएको यौन सम्बन्धलाई अपराधको दायराबाट पूर्ण रूपमा बाहिर राख्न सुझाव दिइएको छ । यद्यपि डर, धम्की, प्रलोभन, शोषण वा शक्ति तथा अधिकारको दुरुपयोग भएका घटनालाई यस्तो अपवादमा समावेश नगरी कडा सजायको दायरामा राख्नुपर्ने प्रस्ताव गरिएको छ । वैवाहिक बलात्कारको विषयमा पनि प्रस्तावित व्यवस्थालाई परिमार्जन गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ । विधेयकमा वैवाहिक सम्बन्ध कायम रहेको अवस्थामा पतिले पत्नीलाई जबर्जस्ती करणी गरेमा तीनदेखि पाँच वर्षसम्म कैद हुने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । तर, वैवाहिक स्थिति जस्तोसुकै भए पनि वैवाहिक बलात्कारलाई अन्य बलात्कारसरह समान कानुनी परिभाषा र दण्ड सजायको व्यवस्था गर्नुपर्ने वकालत पत्रमा उल्लेख छ । त्यसैगरी, बलात्कारका घटनामा न्यायमा पीडितको पहुँच सुनिश्चित गर्न र अपराधीलाई कानुनी कारबाहीबाट उम्किन नदिन हदम्यादसम्बन्धी व्यवस्था पूर्ण रूपमा खारेज गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ । यौन हिंसाबाट पीडित ठूलो संख्याका व्यक्तिहरू उजुरी गर्न नजाने अवस्था रहेको उल्लेख गर्दै एफडब्लुएलडीका कार्यकारी निर्देशक अधिवक्ता सविन श्रेष्ठले प्रस्तावित विधेयकमा औंल्याइएका पाँचवटै विषय संशोधन भए पीडितलाई उजुरी गर्न सहज वातावरण बन्ने बताए ।

Share:WhatsAppFacebookX (Twitter)Telegram

Read Complete Original Article

Published originally on केन्द्रबिन्दु

Visit Publisher Site →

Related News

🇳🇵 Nepal
दुईवटा शंकास्पद गाडीसहित बर्दघाटबाट एक जना पक्राउ
Latest NewsJust now

दुईवटा शंकास्पद गाडीसहित बर्दघाटबाट एक जना पक्राउ

पुरुषोत्तम सुवेदीपश्चिम नवलपरासी , कार्तिक ३० गते । पश्चिम नवलपरासी प्रहरीले सवारीसाधन खरिद–बिक्रीका क्रममा कागजात र गाडीको इन्जिन तथा च्यासिस नम्बर फरक परेको आशंकामा दुईवटा शंकास्... ...

गोरखापत्र
न्युजिल्यान्डको सेवा क्षेत्रमा साढे तीन वर्षयताकै उच्च वृद्धि, अर्थतन्त्रमा सुधारको संकेत
Latest NewsJust now

न्युजिल्यान्डको सेवा क्षेत्रमा साढे तीन वर्षयताकै उच्च वृद्धि, अर्थतन्त्रमा सुधारको संकेत

वेलिङ्टन, कात्तिक ३० गते । न्युजिल्यान्डको सेवा क्षेत्रमा व्यावसायिक गतिविधि उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै साढे तीन वर्षयताकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ । अक्टोबर महिनामा सेवा क्षेत्रको विस्ता... ...

गोरखापत्र
सम्पदा संरक्षणलाई आर्थिक विकाससँग जोड्नुपर्नेमा चेम्बर अध्यक्ष अग्रवालको जोड
Latest NewsJust now

सम्पदा संरक्षणलाई आर्थिक विकाससँग जोड्नुपर्नेमा चेम्बर अध्यक्ष अग्रवालको जोड

काठमाडौं । नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष कमलेशकुमार अग्रवालले नेपालको कला, संस्कृति, इतिहास र सम्पदाको संरक्षणलाई आर्थिक विकाससँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने बताएका छन् । हस्तकला महासंघका पूर्वअध्यक्ष इन्द्रबहादुर शाक्य वंशद्वारा लिखित ‘नेपालको कला, संस्कृति, चाडपर्व, जात्रा र सम्पदाहरूको संग्रह’ पुस्तक विमोचन कार्यक्रममा बोल्दै उनले संस्कृति देशको पहिचान र सभ्यताको महत्वपूर्ण आधार भएको बताए । उनले […] ...

लोकपथ
बजाजको ‘गेम अफ पावर’ अफर मंसिर ४ गते सम्म मात्रै
Latest NewsJust now

बजाजको ‘गेम अफ पावर’ अफर मंसिर ४ गते सम्म मात्रै

बजाज नेपालको ‘बजाज गेम अफ पावर – खेल्ने हो?’ अभियानको अवधि मंसिर ४ गते समाप्त हुने भएको छ। एक लाख रुपैयाँसम्मको पक्का पुरस्कार, रोमाञ्चक खेल गतिविधि तथा नेपालका चर्चित खेलाडीहरूसँग भेटघाटको अवसर समेटिएको यस अभियानमा सहभागी हुन अब केही दिन मात्र बाँकी रहेको कम्पनीले जनाएको हो। यस अभियान अन्तर्गत मंसिर ४ गते भित्र योग्य बजाज मोटरसाइकल ख... ...

नेपालखबर
Multikhabar App

All Information In One Place

Real-time headlines from trusted sources. Get the app now — stay updated, inspired, and ahead with breaking news!

Get it on Google Play