एनआरएनएलाई सेवामुखी संस्था बनाउनुपर्नेमा जोड

काठमाडौं । गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) लाई सदस्यकेन्द्रित, सेवामुखी, पारदर्शी तथा जवाफदेही संस्था बनाउन राष्ट्रिय समन्वय परिषद् (एनसिसी) का पदाधिकारीहरूले सुझाव दिएका छन् । काठमाडौंस्थित संघको सचिवालयमा अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद् (आइसिसी) र विभिन्न देशका एनसिसी पदाधिकारीहरूबीच आयोजित अन्तरक्रिया तथा छलफल कार्यक्रममा संस्थाको भावी कार्यदिशा, संस्थागत सुदृढीकरण, सदस्य सेवा, वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका समस्या तथा आइसिसी र एनसिसीबीचको समन्वयलगायतका विषयमा छलफल भएको थियो । सो अवसरमा एनआरएनएलाई पद तथा निर्वाचनकेन्द्रित नभई सदस्यको आवश्यकता र समस्यालाई प्राथमिकता दिने सेवामुखी संस्था बनाउनुपर्नेमा जोड दिइएको थियो । विदेशमा नेपालीको मृत्यु हुँदा परिवारलाई सहयोग गर्ने, शव स्वदेश फिर्ता गर्ने तथा आपत्कालीन अवस्थामा राहत र सहायता उपलब्ध गराउने प्रभावकारी संयन्त्र विकास गर्नुपर्ने विषय पनि उठाइएको थियो । त्यसैगरी, आइसिसी र एनसिसीबीच नियमित संवाद, प्रभावकारी सूचना आदानप्रदान र स्पष्ट जिम्मेवारी बाँडफाँट आवश्यक रहेको सहभागीहरूले बताएका थिए । विशेषगरी अफ्रिकालगायत विभिन्न क्षेत्रमा रहेका एनसिसीलाई संघका गतिविधि तथा निर्णय प्रक्रियासँग जोड्नुपर्ने र स्थानीय नेपाली समुदायका समस्या समाधानमा क्षेत्रीय संयोजकमार्फत् समन्वय विस्तार गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको थियो । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली श्रमिकका समस्यालाई पनि छलफलको महत्त्वपूर्ण विषय बनाइएको थियो । श्रमिकले भोग्ने पारिश्रमिकसम्बन्धी समस्या, कार्यस्थलमा हुने हिंसा तथा दुर्व्यवहार, दुर्घटना, मृत्यु र शव स्वदेश फिर्तासम्बन्धी कठिनाइ समाधान गर्न आइसिसीले परराष्ट्र मन्त्रालय, श्रम मन्त्रालय तथा नेपाली दूतावाससँग समन्वय र पहल गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको थियो । एनसिसीहरूको संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि, नेतृत्व विकास तथा आर्थिक व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित बनाउनुपर्ने सुझाव पनि सहभागीहरूले दिएका थिए । एनसिसीका पदाधिकारीका लागि व्यवहारमुखी तालिम सञ्चालन गर्ने, अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (आइएलओ) लगायतका संस्थासँगको सहकार्य विस्तार गर्ने तथा वार्षिक कार्ययोजना, बजेट, खर्च विवरण र लेखापरीक्षण प्रतिवेदन नियमितरूपमा आइसिसीमा पठाउने प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने धारणा राखिएको थियो । संघको विधान संशोधनका क्रममा सदस्यको अधिकार र सुरक्षा, एनसिसीको संरचना, दोस्रो पुस्ताका नेपालीको प्रतिनिधित्व तथा श्रमिक, महिला, स्वास्थ्य र समुदायका सरोकारलाई समेट्नुपर्ने सुझाव दिइएको थियो । साथै, संघका बैठक तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा महिला र युवा प्रतिनिधिहरूको अर्थपूर्ण सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने र उनीहरूका विषयमा पर्याप्त छलफलको अवसर उपलब्ध गराउनुपर्नेमा जोड दिइएको थियो । एनआरएनए नेपाल डेभलपमेन्ट फण्डमार्फत् विदेशमा रहेका नेपालीको पुँजी नेपालमा परिचालन गर्न विभिन्न देशमा लगानीसम्बन्धी जानकारीमूलक कार्यक्रम तथा रोड शो सञ्चालन गर्नुपर्ने र सदस्यहरूलाई लगानीका अवसरबारे जानकारी गराउनुपर्ने सुझाव दिइएको थियो । त्यस्तै, एनआरएनएले विगतदेखि गैरआवासीय नेपालीको हकहित संरक्षण, श्रमिक अधिकार, सामाजिक सुरक्षा, नीतिगत तथा कानुनी सुधार, भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण र सामूहिक लगानीका क्षेत्रमा गरेका योगदान तथा उपलब्धिबारे सदस्यहरूलाई जानकारी गराउनुपर्ने विषय उठाइएको थियो । आगामी ग्लोबल हेल्थ कन्फरेन्स, ग्लोबल नलेज कन्भेन्सन, ग्लोबल वुमन कन्फरेन्स तथा दोस्रो पुस्ताका नेपाली युवासम्बन्धी सम्मेलनमा एनसिसीहरूको सक्रिय सहभागिताका लागि आग्रह गरिएको थियो । एनआरएनए सचिवालयका अनुसार छलफलले एनआरएनएलाई सदस्यको विश्वास जित्ने, प्रवासी नेपालीका समस्या समाधानमा प्रभावकारी भूमिका खेल्ने तथा संस्थागतरूपमा पारदर्शी र उत्तरदायी बनाउने दिशामा आइसिसी र एनसिसीबीच सहकार्य र साझा प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालेको छ ।