अमेरिकामा सेयर बजारमा भारी गिरावट, टेक कम्पनीहरू खर्बौं घाटामा

काठमाडौं । अमेरिकी मध्यावधि चुनावपछि सेयर बजारमा भारी गिरावट आएको छ । यसबाट अमेरिका र एसियाका प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूको बजार मूल्यमा सयौँ अर्ब डलरको क्षति पुगेको छ । आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई)को विकास र विस्तार सुस्त हुन सक्ने आशंका बजारमा गिरावटको प्रमुख कारण बनेको छ । एआईको तीव्र विकासलाई नियन्त्रण गर्ने मुद्दा उठाएर चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका डेमोक्रेटिक उमेदवारहरूको जितपछि प्रविधि र एआई क्षेत्रका कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा भारी गिरावट आएको हो । टेक कम्पनीहरूको ठूलो हिस्सा रहेको नास्डाक कम्पोजिट इन्डेक्स ५.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ । डाउ जोन्सको तथ्यांकअनुसार, यसबाट कम्पनीहरूको कुल बजार मूल्यमा अनुमानित २५ खर्ब डलर कमी आएको छ । अमेरिकाका अन्य प्रमुख सेयर बजार सूचकांकहरूमा पनि भारी गिरावट आएको छ । सन् २०२५ यताकै उनीहरूको यो सबैभन्दा खराब कारोबार दिन थियो । एआई क्षेत्रमा भइरहेको ठूलो लगानीबाट अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त हुनेमा पहिलेदेखि नै आशंका व्यक्त भइरहेका बेला बजारमा यो गिरावट आएको हो । यसको प्रभाव एसियाली बजारमा पनि देखिएको छ । शुक्रबार बिहान प्रविधि कम्पनीहरूको बाहुल्य रहेका एसियाली सेयर बजार सूचकांकहरूमा तीव्र गिरावट आएको छ । जापानको निक्केई २२५ प्रारम्भिक कारोबारमा ५ प्रतिशतले घट्यो । पानासोनिकको सेयर मूल्य १० प्रतिशतभन्दा बढीले झरेको छ भने हिताचीको सेयर मूल्यमा करिब आठ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । दक्षिण कोरियाका प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूको सेयर मूल्य घटेपछि कोस्पी सूचकांक पनि ८.५ प्रतिशतभन्दा बढीले ओरालो लागेको छ । चिप निर्माता एसके हाइनिक्सको सेयर मूल्य ११.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घट्दा सामसुङको सेयर मूल्यमा करिब १० प्रतिशतको गिरावट आएको छ । अमेरिकाका विभिन्न निर्वाचन क्षेत्रमा डेमोक्रेटिक उमेदवारहरूले डाटा सेन्टर र एआईको तीव्र विस्तारलाई नियन्त्रण गर्ने मुद्दालाई प्रमुखताका साथ उठाएका थिए । देशभरका मतपत्रमा पनि यस प्रविधिको सञ्चालनका लागि अत्यावश्यक डाटा सेन्टरहरूको निर्माण तथा विस्तारमा प्रतिबन्ध लगाउने उद्देश्यका दर्जनौँ प्रस्ताव समावेश गरिएका थिए । बीबीसी